Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 51

ततो भवति संसिद्धो मंत्रार्हः स नरः शुचिः । जपेद्ब्राह्मणशार्दूल ततो लक्षचतुष्टयम् । दशांशेन तु होमः स्यात्सुसमिद्धे हुताशने

tato bhavati saṃsiddho maṃtrārhaḥ sa naraḥ śuciḥ | japedbrāhmaṇaśārdūla tato lakṣacatuṣṭayam | daśāṃśena tu homaḥ syātsusamiddhe hutāśane

حينئذٍ يصير ذلك الرجل كاملَ التحقّق، طاهرًا ومؤهَّلًا لحمل المانترا. ثم، يا نمرَ البراهمة، عليه أن يكرر الجَپا أربعَ لَكْهٍ (٤٠٠٬٠٠٠) أخرى. وبعدها يُقام الهَوما بمقدار عُشر الجَپا، ويُقدَّم في نارٍ مقدّسة موقدةٍ حسنًا.

ततःthen/thereafter
ततः:
Kriya-vishesana (Sequential/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रमवाचक adverb: ‘thereafter’)
भवतिbecomes
भवति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (भू; धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संसिद्धःfully accomplished
संसिद्धः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + √सिध् (सिध्; धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to naraḥ)
मन्त्रार्हःfit/eligible for mantra (practice)
मन्त्रार्हः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + अर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः ‘मन्त्रस्य अर्हः’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
नरःman
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
शुचिःpure
शुचिः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to naraḥ)
जपेत्should recite
जपेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√जप् (जप्; धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्राह्मणशार्दूलO tiger among brahmins
ब्राह्मणशार्दूल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘शार्दूलः ब्राह्मणः’
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Sequential/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रमवाचक)
लक्षचतुष्टयम्a set of four lakhs (400,000)
लक्षचतुष्टयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक) + चतुष्टय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (चतुष्टयं लक्षाणाम्) ‘four lakhs’
दशांशेनwith one-tenth (as the measure)
दशांशेन:
Karana (Measure/means/करण)
TypeNoun
Rootदशांश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; ‘one-tenth portion’
तुbut/indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/अवधारण particle)
होमःfire-offering (homa)
होमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
स्यात्should be
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (अस्; धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सुसमिद्धेwell-kindled
सुसमिद्धे:
Adhikarana (Locative qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + सम् + √इध् (इध्; धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to hutāśane)
हुताशनेin the fire
हुताशने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहुत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अशन्/अशन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘हुतम् अश्नाति’ = ‘fire’

Lomaharṣaṇa (Sūta)

Tirtha: Citreśvarī Pīṭha

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇaśārdūla (tiger among brāhmaṇas)

Scene: A sādhaka, now ‘śuci’ and ‘mantrārha’, completes extended japa and performs homa: a bright, well-kindled fire (susamiddha hutāśana) with offerings; the teacher oversees, and the shrine’s presence sanctifies the rite.

A
Agni (Hutāśana)

FAQs

Purity and qualification arise from sustained practice; japa is sealed and stabilized through homa.

The procedure is taught within the Camatkārapura/Citreśvarīpīṭha māhātmya, implying the site’s supportive power for such rites.

After initial japa, chant four lakhs more; then perform homa equal to one-tenth of the japa count in a well-kindled fire.