Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 196
Devanagari script
ततः प्रोक्तो मया सम्यक्स सर्पो दिव्यरूपधृक् । भगवन्नुपदेशं मे किञ्चिद्देहि शुभाव हम्
Transliteration
tataḥ prokto mayā samyaksa sarpo divyarūpadhṛk | bhagavannupadeśaṃ me kiñciddehi śubhāva ham
Translation
ثم خاطبتُ تلك الحيّة—وقد اتخذت هيئةً إلهية—خطابًا لائقًا: «يا أيها المبجَّل، امنحني شيئًا من الإرشاد يجلب البركة واليُمن».
Word by Word
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Time)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (then)
प्रोक्तः(having been) addressed
प्रोक्तः:
कर्तृविशेषण (Predicate participle)
TypeAdjective
Rootप्र-√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (addressed/told)
मयाby me
मया:
कर्ता (Agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (properly)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सर्पःthe serpent
सर्पः:
कर्ता (Apposition)
TypeNoun
Rootसर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
दिव्य-रूप-धृक्bearing a divine form
दिव्य-रूप-धृक्:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक) + धृक् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धृ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दिव्यं रूपं धारयति इति)
भगवन्O Lord/Venerable one
भगवन्:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
उपदेशम्instruction
उपदेशम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootउपदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मेto me
मे:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम्; (enclitic)
किञ्चित्some
किञ्चित्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अनिश्चित (some)
देहिgive
देहि:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
शुभO auspicious one
शुभ:
सम्बोधन (Address-qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषण (vocative adjective)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker
The brāhmaṇa (narrator) speaking to the transformed serpent/person
FAQs
After witnessing grace and transformation, one should seek right instruction (upadeśa) aimed at lasting auspiciousness.
The local Nāgarakhaṇḍa tīrtha setting frames the dialogue; the sacred geography is implied through the ongoing tīrthamāhātmya narration.
No explicit ritual is stated; the verse introduces a request for spiritual guidance that will lead to auspicious practice.