Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7
Devanagari script
ऋतुत्रयं चाप्ययनमयने द्वे तु वत्सरम् । मानुषाणां हि सर्वेषां स एव परिकीर्तितः
Transliteration
ṛtutrayaṃ cāpyayanamayane dve tu vatsaram | mānuṣāṇāṃ hi sarveṣāṃ sa eva parikīrtitaḥ
Translation
ثلاثة فصول تُكوِّن «أَيَنَة» (نصفَ سنة)، واثنتان من الأَيَنَة تُكوِّنان سنةً. وهذا حقًّا هو الحسابُ المُعلَن لجميع البشر.
Word by Word
ṛtu-trayamthree seasons
ṛtu-trayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootṛtu (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (त्रयम् ऋतूनाम्); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (अत्र प्रथमा)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-अव्यय (particle: also/even)
ayanama half-year (ayana)
ayanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootayana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (अत्र प्रथमा)
ayanetwo ayanas
ayane:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootayana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, द्विवचन
dvetwo
dve:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा, द्विवचन
tubut/indeed
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-अव्यय (but/indeed)
vatsarama year
vatsaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvatsara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (फल/परिणाम-रूपेण)
mānuṣāṇāmof humans
mānuṣāṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतु-अव्यय (indeed/for)
sarveṣāmof all
sarveṣām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, बहुवचन; विशेषणम् (mānuṣāṇām)
saḥthat (it)
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
evaonly/indeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (only/just)
parikīrtitaḥis declared/mentioned
parikīrtitaḥ:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootpari-kīrt (धातु) + kta (कृत्)
Formकृत (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘उक्तः/कीर्तितः’
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa)
FAQs
Human life is meant to be aligned with a sacred rhythm—seasons and half-years guide the timing of vows, pilgrimages, and rites.
None; the verse provides general calendrical doctrine used across tirtha traditions.
A calendrical prescription defining ayana and year, foundational for determining seasonal and half-yearly observances.