Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 132

बक उवाच । एष मार्कंडसंज्ञोऽत्र प्रसिद्धो भुवनत्रये । महेश्वरप्रसादेन संसिद्धिं परमां गतः । द्वितीयोऽसौ सुहृच्चास्य कश्चिन्नो वेद्मि तत्त्वतः । मार्कंडेन समायातः सुहृदा व ममांतिकम्

baka uvāca | eṣa mārkaṃḍasaṃjño'tra prasiddho bhuvanatraye | maheśvaraprasādena saṃsiddhiṃ paramāṃ gataḥ | dvitīyo'sau suhṛccāsya kaścinno vedmi tattvataḥ | mārkaṃḍena samāyātaḥ suhṛdā va mamāṃtikam

قال باكا: «هذا هنا يُدعى ماركانḍا، وهو مشهور في العوالم الثلاثة. وبفضل نعمة ماهيشڤارا بلغ الكمال الأسمى. وأما الثاني فهو صديقُه الحميم—شخصٌ ما؛ إنني لا أعرف حقيقته على وجه اليقين. لقد جاء مع ماركانḍا إليّ، رفيقًا وصديقًا.»

बकःBaka (a person/sage)
बकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
एषःthis (man)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
मार्कण्ड-संज्ञःnamed Mārkaṇḍa
मार्कण्ड-संज्ञः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक) + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मार्कण्ड’ इति संज्ञा यस्य (named ‘Mārkaṇḍa’)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
प्रसिद्धःwell-known
प्रसिद्धः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भुवन-त्रयेin the three worlds
भुवन-त्रये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; द्विगु-समास (three worlds)
महेश्वर-प्रसादेनby the grace of Maheshvara
महेश्वर-प्रसादेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; ‘महेश्वरस्य प्रसादः’ (by Maheshvara’s grace)
संसिद्धिम्attainment, perfection
संसिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘संसिद्धिम्’ इति विशेषण
गतःhas attained
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गच्छति’ अर्थे (has gone/has attained)
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौthat (person)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
सुहृत्friend
सुहृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुहृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अस्यof him
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite pronoun)
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
वेद्मिI know
वेद्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
तत्त्वतःtruly, in reality
तत्त्वतः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘in truth/accurately’)
मार्कण्डेनwith Mārkaṇḍa / by Mārkaṇḍa
मार्कण्डेन:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootमार्कण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
समायातःhas come/arrived
समायातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘समायात’ = having come together/arrived
सुहृदाwith a friend
सुहृदा:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootसुहृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अन्तिकम्near (to my presence)
अन्तिकम्:
Gati/Karma (Goal as object)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थे (as goal: ‘to the vicinity’)

Baka

Listener: Prākāravarṇa (implied by prior verse context)

Scene: Baka identifies the radiant visitor as the famed Mārkaṇḍa, perfected by Maheśvara’s grace; he admits he does not know the second companion’s true essence.

B
Baka
M
Mārkaṇḍa (Mārkaṇḍeya)
M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

Supreme accomplishment (saṃsiddhi) is attributed to Śiva’s grace, emphasizing devotion and divine favor as central to liberation narratives.

The verse continues a tīrtha-focused chapter but primarily identifies the saintly figure; the tīrtha name is not stated in this shloka.

No explicit rite is stated here; it frames Śiva’s grace as the source of spiritual attainment.