Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

जयां च विजयां चैव पप्रच्छ च सखीद्वयम् । कोऽयं महातरुर्दिव्यो विभाति वनमध्यगः । दृश्यते रुचिराकारो महाहर्षकरो ह्ययम्

jayāṃ ca vijayāṃ caiva papraccha ca sakhīdvayam | ko'yaṃ mahātarurdivyo vibhāti vanamadhyagaḥ | dṛśyate rucirākāro mahāharṣakaro hyayam

وسألت رفيقتيها جيا وفيجايا: «ما هذه الشجرة العظيمة الإلهية التي تتلألأ في وسط الغابة؟ تبدو في هيئة بهية، وهي حقًّا باعثة على فرح عظيم».

जयाम्Jayā
जयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विजयाम्Vijayā
विजयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविजया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-प्रच्छ् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सखीद्वयम्the two female companions
सखीद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसखी-द्वय (प्रातिपदिक; सखी + द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः (द्वे सख्यौ)
कःwho/what
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महातरुःgreat tree
महातरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-तरु (प्रातिपदिक; महा + तरु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् तरुः)
दिव्यःdivine
दिव्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (महातरुः)
विभातिshines/appears
विभाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-भा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वनमध्यगःsituated in the middle of the forest
वनमध्यगः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन-मध्य-ग (प्रातिपदिक; वन + मध्य + ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (वनस्य मध्ये गः) विशेषणम् (महातरुः)
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
रुचिराकारःof pleasing form
रुचिराकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुचिर-आकार (प्रातिपदिक; रुचिर + आकार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (रुचिरः आकारः यस्य) विशेषणम् (महातरुः)
महाहर्षकरःcausing great joy
महाहर्षकरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-हर्ष-कर (प्रातिपदिक; महा + हर्ष + कर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (महान् हर्षः करोति) विशेषणम् (महातरुः)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; reason/emphasis)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Narrator (contextual; a goddess/Parvatī’s party observing the tree)

Type: kshetra

Scene: Pārvatī turns to her two companions, Jayā and Vijayā, and asks about the radiant, charming great tree shining in the forest’s center, said to bring great joy.

J
Jayā
V
Vijayā
D
divine tree

FAQs

Sacred landscapes reveal themselves through signs—divine trees and tīrtha-markers awaken devotion and joy.

The passage introduces the Bilva-centered sacred spot within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (the bilva tree becomes the focal tīrtha-sign).

No explicit rite is stated here; the verse sets up inquiry that leads to worship instructions in subsequent verses.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App