Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42
Devanagari script
फलेऽच्युतो न संदेहः सर्वदेवैः समन्वितः । चातुर्मास्ये विशेषेण द्रुमपूजी स मुक्तिभाक्
Transliteration
phale'cyuto na saṃdehaḥ sarvadevaiḥ samanvitaḥ | cāturmāsye viśeṣeṇa drumapūjī sa muktibhāk
Translation
وفي ثمره أَچْيُوتا (Acyuta) بلا ريب، ومعه جميع الآلهة. ولا سيما في زمن تشاتورماسيا (Cāturmāsya)، فإن عابد الشجرة ينال المُكْتِي، أي التحرر.
Word by Word
फलेin the fruit
फले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
अच्युतःAcyuta (Viṣṇu)
अच्युतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot/no
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वदेवैःwith all the gods
सर्वदेवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्व + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
समन्वितःaccompanied, endowed
समन्वितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective) अच्युतः
चातुर्मास्येin Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial instrumental: 'especially')
द्रुमपूजीtree-worshipper
द्रुमपूजी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रुम + पूजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (one who worships the tree)
सhe
स:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
मुक्तिभाक्attainer/partaker of liberation
मुक्तिभाक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति + भाज् (√भज् धातु, कृत्-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृतान्त-विशेषण (partaker of liberation)
Speaker
Brahmā (deduced from 'Brahma–Nārada saṃvāda' colophon context)
Characters & Entities
A
AcyutaS
Sarvadeva (all gods)C
CāturmāsyaA
Aśvattha (Pippala)FAQs
Devotion to sacred nature becomes direct devotion to the Lord and the entire devatā-sphere, culminating in mokṣa.
The Aśvattha is praised as a concentrated seat of divinity, especially potent during Cāturmāsya.
Druma-pūjā—ritual worship of the sacred tree, particularly in the Cāturmāsya period.