Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 73

Devanagari script

तत्र पुण्यजले कुण्डे सप्तम्यां सूर्यवासरे । यस्तं पूजयते भक्त्या सोऽपि पापैः प्रमुच्यते

Transliteration

tatra puṇyajale kuṇḍe saptamyāṃ sūryavāsare | yastaṃ pūjayate bhaktyā so'pi pāpaiḥ pramucyate

Translation

هناك، في الحوض المملوء بالماء المبارك، في يوم السَّبْتَمي (اليوم القمري السابع) إذا وافق يوم الأحد، من يعبده بتفانٍ يُعتَق هو أيضًا من الآثام.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: देशाधिकरण (Locative sense/where)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (indeclinable adverb)

• पुण्य-जले: in the holy water
• पुण्य-जले: अधिकरण (Locative/स्थान)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (locative singular neuter adjective)

• कुण्डे: in the pond
• कुण्डे: अधिकरण (Locative/स्थान)
• Type: Noun
• Root: कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• सप्तम्याम्: on the seventh (tithi)
• सप्तम्याम्: कालाधिकरण (Time/when)
• Type: Noun
• Root: सप्तमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (tithi-name used as time-locative)

• सूर्य-वासरे: on Sunday
• सूर्य-वासरे: कालाधिकरण (Time/when)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + वासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (sūryasya vāsaraḥ)

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject/agent)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)

• तम्: him
• तम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम

• पूजयते: worships
• पूजयते: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• अपि: also
• अपि: समुच्चय/अवधारण (also/even)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle)

• पापैः: from sins
• पापैः: अपादान (Ablative/from)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचन

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: क्रिया (Result)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Puṇyajala-kuṇḍa (in Ratnāditya-mahātmya)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Not explicit

Visual Art Cues

Scene: A radiant solar deity (Āditya) receiving worship beside a lotus-filled sacred pond; pilgrims offer arghya and flowers on Saptamī as the sun rises.

Characters & Entities

• kuṇḍa
• Bhāskara/Sūrya (implied)
• saptamī
• Sunday (sūrya-vāsara)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship timed with auspicious calendrical moments (Saptamī + Sunday) at a sacred kuṇḍa intensifies purification and sin-release.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A puṇya-jala kuṇḍa (holy-water pond) in Nāgarakhaṇḍa, Adhyāya 212, associated with Bhāskara/Sūrya worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship Bhāskara/Sūrya with devotion at the kuṇḍa specifically on Saptamī that falls on Sunday; sin-removal is promised.