Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

यावन्मात्रं शरीरं तत्तस्य व्याप्तं महीपते । अमृतेन ततः कृत्तममोघेनापि तच्छिरः

yāvanmātraṃ śarīraṃ tattasya vyāptaṃ mahīpate | amṛtena tataḥ kṛttamamoghenāpi tacchiraḥ

أيها الملك، بقدر ما تغلغل الرحيق في جسده، بهذا القدر أصبح خالدًا؛ لكن رأسه، وإن كان قد ضرب بالقرص الذي لا يخطئ، كان قد قطع بالفعل بعد تذوق الأمريتا.

yāvanmātramas much as, to the extent of
yāvanmātram:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyāvat + mātra (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; परिमाणवाचक विशेषण (śarīram इत्यस्य)
śarīrambody
śarīram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśarīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
tatthat
tat:
Anuvāda (Resumptive/अनुवाद)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम; (अत्र ‘तत्’ = ‘that (body)’ पुनरुक्ति)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
vyāptampervaded, filled
vyāptam:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvy-āp (आप् धातु) → vyāpta (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘शरीरम्’ इत्यस्य विशेषण; ‘pervaded/filled’
mahīpateO king
mahīpate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahīpati (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘महीपते’ = O lord of the earth
amṛtenawith nectar, ambrosia
amṛtena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kāla/Anantaram (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb) ‘thereupon/then’
kṛttamcut off
kṛttam:
Kriyā (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootkṛt (कृत् धातु) → kṛtta (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (तच्छिरः इत्यस्य/अर्थतः ‘it was cut’)
amoghenaby the unfailing (weapon)
amoghena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootamogha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; (अस्त्र/चक्रस्य) ‘unfailing’
apialso, even
api:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) ‘also/even’
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम; ‘śiraḥ’ इत्यस्य विशेषण
śiraḥhead
śiraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन

Narrator (purāṇic ākhyāna voice) addressing a king (mahīpati)

Listener: King (māhātmya addressee: 'महीपते')

Scene: The discus severs the head; the portion touched by amṛta remains deathless—head and body separated, charged with eerie immortality.

A
Amṛta
A
Amogha (unfailing weapon, i.e., Viṣṇu's Sudarśana)
M
Mahīpati (king)

FAQs

Even a momentary contact with sacred power (amṛta) has lasting consequences, yet divine order (dharma protected by the Lord’s unfailing power) prevails.

The verse sits within a Tīrthamāhātmya narrative in Nāgara Khaṇḍa; the immediate shloka focuses on the amṛta-episode rather than naming a single tīrtha explicitly.

No direct ritual (snāna, dāna, japa) is prescribed in this verse; it is narrative groundwork for the māhātmya.