Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 85
Devanagari script
यावत्पश्यति चात्मानं तावद्धस्तसमन्वितम् । आत्मानं पश्यमानस्तु विस्मयं परमं गतः
Transliteration
yāvatpaśyati cātmānaṃ tāvaddhastasamanvitam | ātmānaṃ paśyamānastu vismayaṃ paramaṃ gataḥ
Translation
ما إن نظر إلى نفسه حتى وجد يده قد عادت كما كانت. ولمّا رأى نفسه على تلك الحال امتلأ بأعظم العجب.
Word by Word
यावत्as long as, while
यावत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/सम्बन्धबोधक)
Formअव्यय, यावत्-तावत् समुच्चय (correlative)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तावत्so long, then
तावत्:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/सम्बन्धबोधक)
Formअव्यय, यावत्-तावत् समुच्चय (correlative)
हस्तसमन्वितम्endowed with hands
हस्तसमन्वितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहस्त + समन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (हस्तैः समन्वितः) विशेषण (आत्मानम्)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पश्यमानःseeing
पश्यमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootपश् (धातु) → पश्यत् (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुindeed, but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषबोधक निपात (particle: but/indeed)
विस्मयम्astonishment
विस्मयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परमम्great, supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (विस्मयम्)
गतःwent into, reached
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Narrator (within Viśvāmitra’s narration context)
Tirtha Mahatmya
Type: kund
Visual Art Cues
Scene: Śaṃkha looks at himself in disbelief and joy as his severed hand is restored; the water still drips, offerings lie nearby, and the air glows with solar radiance.
Characters & Entities
Ś
ŚaṃkhaFAQs
Divine worship performed with faith can reverse misfortune and reveal the tīrtha’s extraordinary grace.
Śaṃkhatīrtha/Śaṃkhāditya in the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya setting.
Implicitly, the stated result follows the prior prescription: snāna and Sūrya-pūjā.