Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 139

Devanagari script

ब्राह्मणा ऊचुः । न वयं विबुधश्रेष्ठ करिष्यामो वचस्तव । लिंगचिंतासमुद्भूतं श्रूयतामत्र कारणम्

Transliteration

brāhmaṇā ūcuḥ | na vayaṃ vibudhaśreṣṭha kariṣyāmo vacastava | liṃgaciṃtāsamudbhūtaṃ śrūyatāmatra kāraṇam

Translation

وقال البراهمة: «يا خيرَ الآلهة، لن ننفّذ قولَك. فاسمع هنا السببَ—وهو ناشئٌ من قلقِنا بشأن اللِنْغا».

Word by Word

• ब्राह्मणाः: the Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• विबुधश्रेष्ठ: O best of the wise
• विबुधश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विबुध (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (कर्मधारयः: श्रेष्ठः विबुधः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• करिष्यामः: we will do
• करिष्यामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• वचः: word/speech
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• लिंगचिंतासमुद्भूतम्: arisen from concern about the liṅga
• लिंगचिंतासमुद्भूतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + चिन्ता (प्रातिपदिक) + समुद्भूत (सम्-उद्-भू धातु + क्त)
• Form: समासः (तत्पुरुषः: लिङ्गचिन्तया समुद्भूतम्), भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कारणम् इत्यस्य विशेषण

• श्रूयताम्: let (it) be heard
• श्रूयताम्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive): 'let it be heard'

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• कारणम्: the reason/cause
• कारणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Speaker

Brāhmaṇas (the assembled vipras)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Māṃkūla-liṅga (implied)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Brahmins, hands raised in respectful refusal, address a powerful figure (styled ‘best among gods’ in translation) explaining their liṅga-related concern; tension held within reverence.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Indra
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even divine instruction is weighed against dharmic conscience; sacred service must be free from tainted means.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage belongs to a tīrtha-mahātmya setting but does not specify the tirtha in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite; it introduces a dharmic objection connected to liṅga-related responsibility.