Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

गच्छ त्वं स्वपितुर्हर्म्यं प्रेषितासि मया शुभे । येन ते यच्छति पिता नागराय महात्मने

Transliteration

gaccha tvaṃ svapiturharmyaṃ preṣitāsi mayā śubhe | yena te yacchati pitā nāgarāya mahātmane

Translation

اذهبي، أيتها المباركة، إلى قصر أبيك؛ فقد أرسلتكِ إلى هناك لكي يهبكِ أبوكِ إلى النبيل ناغارا (Nāgara)، صاحب النفس العظيمة.

Word by Word

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा (1st case), एकवचन

• स्वपितुः: of (your) own father
• स्वपितुः: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: स्व + पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (स्वः पिता); पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th case), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• हर्म्यम्: mansion / palace
• हर्म्यम्: Karma (Goal/Object of motion/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; गत्यर्थक्रियायां कर्म (destination as object)

• प्रेषिता: sent
• प्रेषिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + इष् (धातु) → प्रेषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle) स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; असि इति सह मिलित्वा कर्मणि-प्रयोगः (passive periphrasis: “you are sent”)

• असि: are
• असि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; सहायक-क्रिया (copula)

• मया: by me
• मया: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया (3rd case), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देशः कर्मणि (agent in passive)

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; प्रियसम्बोधन

• येन: by which / so that
• येन: Hetu/Instrument (Means/हेतु-करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd case), एकवचन; साधन/हेतु-अर्थे (instrumental: “by which/so that”)

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी (4th case), एकवचन; सम्प्रदान (dative)

• यच्छति: gives / bestows
• यच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; अर्थे ‘ददाति’ (to give/bestow)

• पिता: father
• पिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्ता

• नागराय: to Nāgara
• नागराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: नागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th case), एकवचन; सम्प्रदान (recipient/beneficiary)

• महात्मने: to the great-souled one
• महात्मने: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास (महान् आत्मा यस्य); पुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th case), एकवचन; नागराय इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Unspecified female character (instructing the maiden)

Visual Art Cues

Scene: A directive scene: the speaker sends her friend to her father’s mansion so the father may give her in marriage to the noble Nāgara; the tone is auspicious, formal, and affectionate.

Characters & Entities

• Nāgara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It frames a dharmic social transition (marriage arrangement) within a narrative of guidance and responsibility.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; the tīrtha context is broader than the excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly relates to vivāha (marriage) procedure, but no specific rite is detailed in this line.