Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 68

Devanagari script

अनुमोदिता विधेः पूर्वं तस्माच्छप्स्याम्यसंशयम् । त्वं चापि परभृत्यत्वं संप्राप्स्यसि सुदुर्मते

Transliteration

anumoditā vidheḥ pūrvaṃ tasmācchapsyāmyasaṃśayam | tvaṃ cāpi parabhṛtyatvaṃ saṃprāpsyasi sudurmate

Translation

ولما كان ذلك قد نال من قبلُ إقرارَ فيدهاطرِ (مُدبِّر المقادير)، فإني لا محالةَ سألقي عليك اللعنة. وأنت أيضًا، يا سيّئَ النية، ستبلغ حالَ الخضوع والعبودية لغيرك.

Word by Word

• अनुमोदिता: approved/consented
• अनुमोदिता: Karta-visheshana (Predicate participle/कर्तृविशेषण)
• Type: Verb
• Root: मुद् (धातु) + अनु (उपसर्ग)
• Form: क्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (एषा) इति कर्तृविशेषण

• विधेः: of fate/ordinance
• विधेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• पूर्वम्: before
• पूर्वम्: Kala (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्वम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-रूपं हेत्वर्थे अव्ययीभूतम् (ablative used adverbially)

• शप्स्यामि: I will curse
• शप्स्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शप् (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशयम् (अव्यय)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय; निश्चयार्थक

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीयपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• अपि: also/even
• अपि: Prayojaka-nipata (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अप्यर्थ/समुच्चय/अवधारण (particle)

• परभृत्यत्वम्: servitude to another
• परभृत्यत्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक) + भृत्यत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (परस्य भृत्यत्वम्)

• संप्राप्स्यसि: you will attain
• संप्राप्स्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु) + सम् + प्र (उपसर्ग)
• Form: लृट् (भविष्यत्), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सुदुर्मते: O very evil-minded one
• सुदुर्मते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुदुर्मति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय-समास (सु + दुर्मति)

Speaker

Unspecified (curse-pronouncing voice in the narrative)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A curse-giver declares cosmic authorization; the condemned figure is shown handing over symbols of autonomy (sword/crown) and standing behind another as a servant.

Characters & Entities

• Vidhātṛ (Vidheḥ)
• parabhṛtyatva (servitude)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma leads to loss of freedom and dignity; karmic results are depicted as unavoidable once set in motion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a śāpa (curse) declaration within a larger tīrtha narrative frame.