Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

अजेयः सर्वशत्रूणां सर्वव्यसनवर्जितः । ये करिष्यंति च स्नानमनेन मृगचर्मणा

Transliteration

ajeyaḥ sarvaśatrūṇāṃ sarvavyasanavarjitaḥ | ye kariṣyaṃti ca snānamanena mṛgacarmaṇā

Translation

يكونون لا يُقهَرون أمام جميع الأعداء، ومبرّئين من كل نازلة—هكذا يكون حالُ من سيؤدّون الاغتسال بهذه الجِلدة من جلد الغزال على الوجه المأمور.

Word by Word

• अजेयः: unconquerable
• अजेयः: Visheshya (Predicate adjective/विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Adjective
• Root: अ + जेय (जि धातु + यत्/अनीय, कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-पूर्वकः — ‘जेयः’ (conquerable) इत्यस्य प्रतिषेधः

• सर्वशत्रूणाम्: of all enemies
• सर्वशत्रूणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शत्रु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वे शत्रवः)

• सर्वव्यसनवर्जितः: free from all misfortunes
• सर्वव्यसनवर्जितः: Visheshya (Predicate adjective/विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + व्यसन (प्रातिपदिक) + वर्जित (वर्ज् धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वेभ्यः व्यसनेभ्यः वर्जितः)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सम्बन्धबोधकः

• करिष्यन्ति: will do / will perform
• करिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अनेन: with this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• मृगचर्मणा: with a deerskin
• मृगचर्मणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मृग (प्रातिपदिक) + चर्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मृगस्य चर्म)

Speaker

Indra (implied continuation)

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims at a sacred waterbody perform a ritual bath holding or using a deer-hide as part of the rite; a symbolic aura of protection surrounds them, with subdued martial motifs (shields/standards) indicating ‘ajeya’ blessing.

Characters & Entities

• mṛgacarma (deer-skin)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snānā performed with śraddhā and correct ritual aids is said to confer both dhārmic purity and worldly protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same tīrtha/kuṇḍa described in Nāgarakhaṇḍa Adhyāya 190, where a prescribed snāna is praised for its protective fruit.

What ritualistic prescription is mentioned?

A snāna (ritual bath) performed ‘with this deer-skin’—i.e., employing mṛgacarma as the ritual implement/aid.