Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

अस्ति पुत्रि व्रतं पुण्यं गौरी तुष्टिकरं परम् । येन चीर्णेन वै सम्यग्योषिद्देवत्वमाप्नुयात्

Transliteration

asti putri vrataṃ puṇyaṃ gaurī tuṣṭikaraṃ param | yena cīrṇena vai samyagyoṣiddevatvamāpnuyāt

Translation

«يا ابنتي، يوجد نذرٌ ذو فضلٍ عظيم، هو أسمى ما يُرضي الإلهة غوري. فإذا أُقيم على وجهه الصحيح، نالت المرأةُ مقامًا إلهيًا.»

Word by Word

• अस्ति: there is
• अस्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (there is)

• पुत्रि: O daughter
• पुत्रि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (vocative singular)

• व्रतम्: vow; observance
• व्रतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (neuter nom/acc singular)

• पुण्यम्: meritorious; holy
• पुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying vrata)

• गौरी: Gaurī (Pārvatī)
• गौरी: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गौरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (nominative singular)

• तुष्टिकरम्: causing satisfaction
• तुष्टिकरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्टि (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (तुष्टिं करोति इति)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (supreme)

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (instrumental singular)

• चीर्णेन: by being observed
• चीर्णेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: चर् (धातु) + चीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (observed/performed)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक/पादपूरण-अव्यय (indeed; emphatic particle)

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (properly)

• योषित्: a woman
• योषित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योषित् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (nominative singular)

• देवत्वम्: divinity; godhood
• देवत्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देवत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (accusative singular)

• आप्नुयात्: may attain
• आप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (may attain)

Speaker

Unspecified in snippet (the sage replying; later identified as Durvāsā in this adhyāya)

Skanda Dialogue

Listener: Daughter/young woman devotee

Visual Art Cues

Scene: A sage assures his daughter/young woman of a powerful vow that delights Gaurī; the atmosphere is intimate, instructive, and devotional.

Characters & Entities

• Gaurī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devī-bhakti expressed through disciplined vrata is presented as a direct means to spiritual elevation and divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse glorifies Gaurī and her satisfaction through vrata; it does not name a particular geographical tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

A ‘puṇya vrata’ devoted to Gaurī is recommended; correct performance (samyak-caraṇa) is emphasized, with details to follow.