Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 60

जन्मस्थेन भवाञ्जातः शनिना नाऽत्र संशयः । तेनावस्थामिमां प्राप्तो नान्यदस्ति हि कारणम्

janmasthena bhavāñjātaḥ śaninā nā'tra saṃśayaḥ | tenāvasthāmimāṃ prāpto nānyadasti hi kāraṇam

«إنه شاني (زُحَل)، المتموضع عند مولدك، هو الذي أوقعك في هذه الحال—لا ريب في ذلك. وبه وحده بلغتَ هذه الحالة؛ فلا سببَ آخر.»

जन्मस्थेनby (one) stationed at birth (i.e., natal position)
जन्मस्थेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootजन्म-स्थ (प्रातिपदिक; components: जन्मन् + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः = सप्तमी-तत्पुरुष (जन्मनि स्थितः)
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; आदरार्थक-सर्वनाम
जातःborn
जातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP; here intransitive sense 'born'), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; 'bhavān' इत्यस्य विशेषणम्
शनिनाby Saturn (Śani)
शनिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb) = 'here/in this matter'
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; 'therefore/by that'
अवस्थाम्condition, state
अवस्थाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; 'avasthām' इत्यस्य विशेषणम्
प्राप्तःhas attained/reached
प्राप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्तरि-प्रयोगः = 'has attained'
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हिindeed, for
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
कारणम्cause, reason
कारणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Nārada

Type: kshetra

Scene: Nārada points to the sky or gestures upward while explaining that Śani at birth is the sole cause of the condition; the listener reacts with dawning realization.

N
Nārada
Ś
Śani (Śanaiścara)
P
Pippalāda

FAQs

The Purāṇic worldview links human experience with cosmic forces (grahas), encouraging discernment, patience, and dharmic remedies rather than fatalism.

No tīrtha is named in this verse; it serves the plot within a tīrtha-māhātmya chapter.

None here; the verse states causation (Śani’s influence) rather than a remedy.