Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11
Devanagari script
शतवर्षा तु या नारी पिंडिकां भक्षयेद्द्विजाः । साऽपि पुत्रवती च स्याद्यदि वृद्धतमा भवेत्
Transliteration
śatavarṣā tu yā nārī piṃḍikāṃ bhakṣayeddvijāḥ | sā'pi putravatī ca syādyadi vṛddhatamā bhavet
Translation
يا معشرَ ذوي الميلادين (dvija)، حتى لو بلغتِ المرأةُ مئةَ عام، فإنها إن أكلت پِنْدِكَا نالت هي أيضًا بركةَ الذرية، ولو كانت في أقصى الشيخوخة.
Word by Word
शत-वर्षाhundred-year-old
शत-वर्षा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशत (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (शतं वर्षाणि यस्याः/या = hundred-year-old); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
तुindeed
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
याwho
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
नारीwoman
नारी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पिण्डिकाम्rice-ball
पिण्डिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्डिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भक्षयेत्should eat
भक्षयेत्:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संबोधनार्थे प्रथमा (vocative sense)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven
अपि:
Emphasis
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (even/also)
पुत्रवतीhaving sons
पुत्रवती:
Karta-predicative (विशेष्य-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + वत् (प्रत्यय)
Formवतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Discourse (condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय, शर्तार्थक अव्यय (conditional)
वृद्धतमाvery old/oldest
वृद्धतमा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक) + तमप् (प्रत्यय)
Formतमप्-प्रत्ययान्त (superlative); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Narrative voice (addressing dvijāḥ within the verse)
Characters & Entities
D
dvijaFAQs
The tīrtha’s grace is portrayed as overriding human limitations like age when the rite is performed as taught.
Dhārātīrtha is the implied tīrtha within this continuous māhātmya passage.
Partaking (eating) the prescribed piṇḍikā as part of the vow/observance.