Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

त्वदीयं पातकं चास्य शरीरेऽद्य व्यवस्थितम् । एकाकिना यतो दत्तं तेनायं पतितः स्थितः

Transliteration

tvadīyaṃ pātakaṃ cāsya śarīre'dya vyavasthitam | ekākinā yato dattaṃ tenāyaṃ patitaḥ sthitaḥ

Translation

إن خطيئتك قد استقرّت اليوم على جسده أيضًا؛ ولأن ذلك قد فُعِل منك وحدك، فهو باقٍ في حال السقوط (patita).

Word by Word

• त्वदीयम्: your
• त्वदीयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्वदीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Sg); स्वत्ववाचक-विशेषण

• पातकम्: sin
• पातकम्: Karma/Adheya (Object/आधेय)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Sg)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• अस्य: of him, his
• अस्य: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Gen, Sg)

• शरीरे: in the body
• शरीरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Loc, Sg)

• अद्य: today, now
• अद्य: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• व्यवस्थितम्: is established, has settled
• व्यवस्थितम्: Predicate (विधेय)
• Type: Verb
• Root: वि-अव-√स्था (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
• Form: क्त-कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is established/has settled’

• एकाकिना: by one who is alone
• एकाकिना: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एकाकिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instr, Sg)

• यतः: since, because
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: हेतुवाचक-अव्यय (causal indeclinable: ‘since/because’)

• दत्तम्: given
• दत्तम्: Predicate (विधेय)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
• Form: क्त-कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘given’

• तेन: therefore, by that
• तेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instr, Sg)

• अयम्: this man
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nom, Sg)

• पतितः: fallen, degraded
• पतितः: Predicate complement (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Adjective
• Root: √पत् (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
• Form: क्त-कृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘fallen/degraded’

• स्थितः: remains, stands
• स्थितः: Predicate (विधेय)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
• Form: क्त-कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘remains/is’

Speaker

Brāhmaṇas (dvijottamāḥ)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A reproving elder points to a distressed man; a second figure appears burdened, symbolizing sin ‘fixed upon the body’; the atmosphere is heavy with moral gravity.

Characters & Entities

• patita (fallen person)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Improper religious acts can harm both the doer and others; dharma emphasizes responsibility and correct method.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

It reiterates that prāyaścitta should not be undertaken alone in this context; solitary performance is treated as invalid/harmful.