Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

गुह्यं दिवसनाथाय नाभिं द्वादश मूर्तये । बाहू च पद्महस्ताय हृदयं तीक्ष्णदीधिते

guhyaṃ divasanāthāya nābhiṃ dvādaśa mūrtaye | bāhū ca padmahastāya hṛdayaṃ tīkṣṇadīdhite

ويُعبَد الموضع السري باسم «سيّد النهار»؛ وتُعبَد السُّرّة باسم «ذو الاثنتي عشرة صورة»؛ وتُعبَد الذراعان باسم «ذو اليد اللوتسية»؛ ويُعبَد القلب باسم «حادّ الأشعة».

guhyamthe genital region
guhyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootguhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
divasa-nāthāyato the lord of the day
divasa-nāthāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootdivasa (प्रातिपदिक) + nātha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): दिवसस्य नाथः (lord of the day)
nābhimthe navel
nābhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
dvādaśatwelve
dvādaśa:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvādaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः (indeclinable numeral in form); (mūrtaye इत्यस्य विशेषणम्)
mūrtayeto the form/embodiment
mūrtaye:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन
bāhū(the two) arms
bāhū:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), द्विवचन
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): च (and)
padma-hastāyato the lotus-handed one
padma-hastāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootpadma (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; तत्पुरुष: पद्मः हस्ते यस्य (lotus-handed)
hṛdayamthe heart
hṛdayam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
tīkṣṇa-dīdhiteto the sharp-rayed one
tīkṣṇa-dīdhite:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottīkṣṇa (प्रातिपदिक) + dīdhiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; कर्मधारय: तीक्ष्णा दीधितिः यस्य (one of sharp radiance)

Deductive (Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration; likely Skanda instructing a listener)

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king) implied by surrounding address

Scene: A ritual diagram-like depiction: the Sūrya icon with highlighted limbs (navel, arms, heart), each annotated by epithets; devotee offers flowers and touches in sequence.

D
Divasanātha (Sūrya)
D
Dvādaśa-mūrti (twelve forms of Sūrya/Ādityas)
P
Padmahasta
T
Tīkṣṇa-dīdhiti

FAQs

The Sun is contemplated as pervading the whole body and cosmos; worship trains the mind to see divine order in every limb and function.

The verse belongs to a tīrtha-māhātmya setting, but the specific tīrtha is not named in this line.

Mantra-guided aṅga-pūjā: worship of guhya, navel, arms, and heart with distinct epithets of Sūrya.