Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

दूतं च प्रेषयामास कैलासं पर्वतं प्रति । गच्छ दूत हरं ब्रूहि मम वाक्येन सांप्रतम्

dūtaṃ ca preṣayāmāsa kailāsaṃ parvataṃ prati | gaccha dūta haraṃ brūhi mama vākyena sāṃpratam

وأرسل رسولاً نحو جبل كايلاسا قائلاً: "اذهب أيها الرسول، وأخبر هارا (شيفا) الآن بكلماتي هذه".

दूतम्a messenger
दूतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
प्रेषयामासsent
प्रेषयामास:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√इष्/√प्रेष् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘sent’
कैलासम्to Kailāsa
कैलासम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गन्तव्य-देश (destination)
पर्वतम्the mountain
पर्वतम्:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; apposition to ‘कैलासम्’
प्रतिtowards
प्रति:
None
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय-प्रयोग; दिशार्थे (towards)
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दूतO messenger
दूत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन
हरम्to Hara (Śiva)
हरम्:
Karma (Object of ‘ब्रूहि’/कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रूहिtell/say
ब्रूहि:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; pronoun
वाक्येनby (means of) the message/words
वाक्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
सांप्रतम्now/at present
सांप्रतम्:
None
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Sūta (narration of Andhaka’s actions)

Tirtha: Kailāsa (as implied sacred locus)

Type: peak

Scene: A messenger is dispatched northward toward the snow-clad Kailāsa, carrying the demon’s insolent command to Hara.

A
Andhaka
D
Dūta (messenger)
K
Kailāsa
H
Hara (Śiva)

FAQs

The Purāṇas often show how arrogance initiates conflict through harsh speech and confrontation with the divine.

Kailāsa is referenced as the divine mountain abode of Śiva, a central sacred landscape in Śaiva Purāṇic geography.

None.