Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

अर्बुदायुतसंयुक्ताः कोट्यो नवतिपञ्च च । लक्षाश्च पंचपंचाशत्सहस्राः पंचविंशतिः । शतानि नवषष्टिश्च गणाश्चान्येऽत्र संस्थिताः

arbudāyutasaṃyuktāḥ koṭyo navatipañca ca | lakṣāśca paṃcapaṃcāśatsahasrāḥ paṃcaviṃśatiḥ | śatāni navaṣaṣṭiśca gaṇāścānye'tra saṃsthitāḥ

كان هناك خمسٌ وتسعون كوطِيًّا (koṭi) مع أربودا (arbuda) وأيوتا (ayuta)؛ وخمسٌ وخمسون لكشا (lakṣa)؛ وخمسةٌ وعشرون ألفًا؛ وتسعةٌ وستون مئة—ومعهم غانات (gaṇa) أُخَر مقيمون هنا.

अर्बुदायुतसंयुक्ताःcombined with arbudas and ayutas (i.e., with vast numbers)
अर्बुदायुतसंयुक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक) + अयुत (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) + सम्- उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण; समासः—अर्बुदायुतैः संयुक्ताः (तृतीया-तत्पुरुष)
कोट्यःcrores
कोट्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नवतिninety
नवति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवति (संख्यावाचक प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; अत्र संख्या-विशेषणम् (indeclinable-like numeral)
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्यावाचक प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; संख्या-विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
लक्षाःlakhs
लक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
पञ्चपञ्चाशत्सहस्राःfifty-five thousand(s)
पञ्चपञ्चाशत्सहस्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या) + पञ्चाशत् (संख्या) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; द्विगु-समासः—पञ्चपञ्चाशत् (=55) सहस्राः
पञ्चविंशतिःtwenty-five
पञ्चविंशतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या) + विंशति (संख्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः (=25)
शतानिhundreds
शतानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
नवषष्टिःsixty-nine
नवषष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनव (संख्या) + षष्टि (संख्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समासः (=69)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
गणाःgroups/hosts (gaṇas)
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अन्येother
अन्ये:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (गणाः इति)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
संस्थिताःstationed/standing
संस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसंस्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + सम्- उपसर्ग)
Formभूतकालिक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तः विधेय-विशेषणरूपे; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (गणाः/अन्ये)

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual); associated ‘sacred river’ and Mahākāla in the passage

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A panoramic vision of innumerable gaṇas stationed across a sacred landscape—hills, groves, and riverbanks—suggested through layered ranks and symbolic counting rather than literal depiction.

G
Gaṇas

FAQs

The Purāṇic vision magnifies sacred events through cosmic scale, underscoring the immense unseen participation around dharma and tīrtha.

The verse is part of a tīrthamāhātmya chapter but does not itself specify the tīrtha-name; it emphasizes the vast presence of gaṇas in the sacred locale.

None.