Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

एतत्तव कृते रम्यं कृतं वंशकुटीरकम् । मम नाथारुहाशु त्वं येन कृत्वाथ मूर्धनि । नयामि सर्वतीर्थेषु क्षेत्रेषु सुशुभेषु च

etattava kṛte ramyaṃ kṛtaṃ vaṃśakuṭīrakam | mama nāthāruhāśu tvaṃ yena kṛtvātha mūrdhani | nayāmi sarvatīrtheṣu kṣetreṣu suśubheṣu ca

«يا سيدي وملاذي، من أجلك صنعتُ هذا الكوخ الصغير الجميل من الخيزران. اركب سريعًا؛ فإني أضعه على رأسي وأحملك إلى جميع التيـرثا المقدّسة، وإلى الكشيترا البهيّة أيضًا».

एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तवfor you; your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
कृतेfor the sake (of)
कृते:
Sambandha (Purpose/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकृत (कृ-धातु, क्त)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगः/निमित्तार्थे सप्तमी-एकवचनरूपम् ‘कृते’ = ‘अर्थे/हेतोः’ (for the sake of)
रम्यम्beautiful
रम्यम्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (एतत्/कुटीरकम्)
कृतम्made
कृतम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘made’
वंशकुटीरकम्bamboo hut
वंशकुटीरकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवंश + कुटीरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
नाथO lord
नाथ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
आरुहclimb; mount
आरुह:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आशुquickly
आशु:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), शीघ्रम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
कृत्वाhaving done; having made
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (अनन्तर/प्रस्तावार्थक)
मूर्धनिon (the) head
मूर्धनि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
नयामिI lead; I take
नयामि:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सर्वतीर्थेषुin all sacred fords
सर्वतीर्थेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि तीर्थानि)
क्षेत्रेषुin holy places
क्षेत्रेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
सुशुभेषुvery auspicious
सुशुभेषु:
Adhikarana (Qualifier/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + शुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; विशेषणम् (क्षेत्रेषु)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/संबन्धक)

The wife (pativratā)

Tirtha: Sarva-tīrtha-yātrā (conceptual)

Type: kshetra

Scene: The wife presents the finished bamboo hut to her husband and declares her vow: he should mount it; she will place it on her head and carry him to all sacred places.

FAQs

Selfless service becomes a vehicle for spiritual merit—devotion can literally and symbolically carry one toward tīrthas and kṣetras.

The verse praises “all tīrthas” and “beautiful kṣetras” in general, emphasizing the broader tīrtha-māhātmya ideal rather than one named location.

Implied pilgrimage observance: undertaking tīrtha and kṣetra visitation for sacred bathing and merit, supported by devoted companionship.