Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 93

अद्यप्रभृति सर्वेषां ब्राह्मणानां समुद्भवम् । शुद्धिरत्र प्रकर्तव्या पितृमातृसमुद्द्भवा

adyaprabhṛti sarveṣāṃ brāhmaṇānāṃ samudbhavam | śuddhiratra prakartavyā pitṛmātṛsamuddbhavā

من هذا اليوم فصاعداً، على جميع البراهمة أن يُجروا التطهير هنا—تطهيراً يتعلّق بما ينشأ من الأب والأم (النَّسَب والميلاد).

अद्य-प्रभृतिfrom today onward
अद्य-प्रभृति:
Kriya-visheshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootadya + prabhṛti (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; कालवाचक-अव्यय (from today onwards)
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
समुद्भवम्origin/arising
समुद्भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsam + ud + bhū (धातु) + a (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc. 1st/2nd), एकवचन (Singular); उद्भव-भाव/नाम (origin, arising)
शुद्धिःpurification
शुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (locative adverb)
प्रकर्तव्याto be performed
प्रकर्तव्या:
Vidhi (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + कृ (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); तव्यत्-प्रत्यय (ought to be done)
पितृ-मातृ-समुद्भवाarising from father and mother
पितृ-मातृ-समुद्भवा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpitṛ + mātṛ + samudbhavā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समाहार/श्रृंखला-तत्पुरुष (pitṛmātṛbhyāṃ samudbhavā = arising from father and mother)

Vahni (Agni, Fire) (contextual continuation)

Tirtha: Agni-sveda-jala tīrtha (janma/kula-śuddhi)

Type: kund

Scene: A proclamation scene: brāhmaṇas gathered at the kunda; a ritual leader indicates the water while declaring that from this day purification for brāhmaṇas is to be done here; the water glows as if consecrated anew.

A
Agni (Vahni)
B
Brāhmaṇas

FAQs

A tīrtha is framed as an enduring institution for restoring ritual purity, linking personal conduct with ancestral and familial continuity.

The Nāgarakhaṇḍa tīrtha of Adhyāya 113, established as a formal locus for śuddhi (purification) rites.

A standing rule: purification (śuddhi) for brāhmaṇas is to be performed at this site from that day onward.