Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66

त्रिकचत्वरसंशुद्धं शोभितं सर्वतो ध्वजैः । प्रासादैः प्रोन्नतैः कान्तैः समंतात्सुधया वृतैः

trikacatvarasaṃśuddhaṃ śobhitaṃ sarvato dhvajaiḥ | prāsādaiḥ pronnataiḥ kāntaiḥ samaṃtātsudhayā vṛtaiḥ

«وعند مفارق الطرق الثلاثية والرباعية كان كل شيء مُطهَّراً، ومُزيَّناً من كل جهة بالرايات؛ وحولها قصورٌ سامقةٌ بهيّةٌ مطليةٌ بالجصّ اللامع تُحيط بها من كل جانب.»

त्रिकचत्वरसंशुद्धम्purified/cleansed at the tri-junctions and squares
त्रिकचत्वरसंशुद्धम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रिक + चत्वर + संशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘त्रिक-चत्वर’ (three-way junctions and squares) इत्युपलक्षितेषु संशुद्धम्; विशेषणम् (नगरम्/स्थानम् implied)
शोभितम्adorned, decorated
शोभितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ् (धातु) → शोभित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Deśa-adhikaraṇa (Locative sense/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (देशवाचक)
ध्वजैःwith flags, by flags
ध्वजैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
प्रासादैःwith palaces, mansions
प्रासादैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
प्रोन्नतैःvery lofty, elevated
प्रोन्नतैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + उत् + नत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (नत); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (प्रासादैः)
कान्तैःlovely, splendid
कान्तैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (प्रासादैः)
समन्तात्from all around, on every side
समन्तात्:
Deśa-adhikaraṇa (Locative sense/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (देशवाचक)
सुधयाwith lime/plaster
सुधया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
वृतैःcovered, coated
वृतैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (प्रासादैः)

Narrator (deduced: Sūta/Lomaharṣaṇa style narration within Māhātmya)

Type: kshetra

Scene: A bright city with clean tri- and four-way crossroads, fluttering banners everywhere, and tall elegant mansions coated in gleaming lime plaster, forming a luminous ring of architecture.

FAQs

Purity and auspicious order in sacred space—clean crossroads, banners, and shining structures—reflect inner dharma and invite merit (puṇya).

The verse praises a sanctified pilgrimage-city setting within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya, though the specific tīrtha name is not stated in this snippet.

No direct ritual is prescribed here; the emphasis is on purification and auspicious ornamentation of the sacred settlement.