Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

गृहकार्यं परित्यज्य चेरुस्तद्गतमानसाः । गतासु तासु सर्वासु पत्नीषु ऋषिसत्तमाः

Transliteration

gṛhakāryaṃ parityajya cerustadgatamānasāḥ | gatāsu tāsu sarvāsu patnīṣu ṛṣisattamāḥ

Translation

تركْنَ أعمالَ البيت وسِرنَ وقلوبُهنّ معلّقةٌ به. ولمّا مضت تلك الزوجات جميعًا، عاد خِيارُ الرِّشيّين فوجدوا أنهنّ قد غِبنَ.

Word by Word

• गृहकार्यं: household work
• गृहकार्यं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृहकार्य (प्रातिपदिक) = गृह + कार्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (गृहस्य कार्यम्)

• परित्यज्य: having abandoned
• परित्यज्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: परि-त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having abandoned’

• चेरुः: they wandered/went about
• चेरुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: चर् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• तद्गतमानसाः: whose minds were fixed on that
• तद्गतमानसाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तद्गतमानस (प्रातिपदिक) = तद् + गत + मानस
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः (तस्मिन् गतं मनः येषाम्)

• गतासु: when (they) had gone / in the gone (ones)
• गतासु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: गता (प्रातिपदिक; √गम् क्त-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; भूतकृदन्त-विशेषणम्

• तासु: in those (women)
• तासु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वासु: in all
• सर्वासु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; विशेषणम्

• पत्नीषु: among the wives
• पत्नीषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन

• ऋषिसत्तमाः: the best of sages
• ऋषिसत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषिसत्तम (प्रातिपदिक) = ऋषि + सत्तम
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (ऋषयः सत्तमाः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group of women leave household tasks behind, walking with absorbed faces and inward focus, moving toward a distant, radiant ascetic Śiva amid Himalayan terrain; behind them, the hermitage sits quiet.

Characters & Entities

• ṛṣisattamāḥ (great sages)
• patnīḥ (wives)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Single-pointed devotion can overpower ordinary routines, setting the stage for dharma to be tested and clarified.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra (Kedāra-khaṇḍa setting), as part of Śiva’s līlā connected to the sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse narrates conduct and its consequences rather than prescribing a rite.