Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

भिक्षाटनार्थं सुश्रोणि संकल्परहितः सदा । तया सत्या विना किंचित्स्त्रीमात्रं मम भामिनि । न रोचते विशालाक्षि सत्यं प्रतिवदामि ते

bhikṣāṭanārthaṃ suśroṇi saṃkalparahitaḥ sadā | tayā satyā vinā kiṃcitstrīmātraṃ mama bhāmini | na rocate viśālākṣi satyaṃ prativadāmi te

«لأجل التسيّح في طلب الصدقات، يا حسناءَ الوركين، أبقى أبدًا منزّهًا عن قصدٍ دنيوي. ومن دون تلك ساتي (Satī)، يا ذاتَ الهوى، لا تروق لي امرأةٌ مجرّد امرأة. يا واسعةَ العينين، إنما أقول لكِ الحق.»

भिक्षाटनार्थम्for the purpose of alms-begging
भिक्षाटनार्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिक्षाटन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (भिक्षाटनस्य अर्थः)
सुश्रोणिO fair-hipped one
सुश्रोणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुश्रोणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
संकल्परहितःfree from intention/desire
संकल्परहितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसंकल्प (प्रातिपदिक) + रहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः (संकल्पेन रहितः)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
तयाby/with her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
सत्याtruthful
सत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (तया इति)
विनाwithout
विना:
Apadana (Ablative sense/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition-like indeclinable)
किंचित्any; even a little
किंचित्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकिंचित् (सर्वनाम/अव्यय-प्रयोग)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (indefinite/quantifier)
स्त्रीमात्रम्mere womanhood; just a woman
स्त्रीमात्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (स्त्री एव मात्रम्)
ममof me; my
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
भामिनिO lovely/angry-eyed lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
रोचतेpleases; is agreeable
रोचते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विशालाक्षिO wide-eyed one
विशालाक्षि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविशाल (प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (विशालानि अक्षी यस्याः सा)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative of respect/content)
प्रतिवदामिI declare/affirm
प्रतिवदामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + वद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन

Śiva (Śambhu/Īśvara)

Tirtha: Kedāra (Kedārakhaṇḍa setting)

Type: kshetra

Scene: Śiva as Bhikṣāṭana—matted locks, ash-smeared body, serene gaze—speaks truthfully to a beautiful woman, declaring intentionless wandering and exclusive remembrance of Satī; Himalayan backdrop hints at Kedāra routes.

S
Satī (Dākṣāyaṇī)
Ś
Śiva
B
Bhikṣāṭana

FAQs

True renunciation is freedom from intention and craving; Śiva models inner purity and unwavering fidelity beyond mere appearance.

Kedāra’s holy region (Kedārakhaṇḍa), where such teachings are embedded in the site’s māhātmya narrative.

No formal ritual; the verse emphasizes the ascetic ethic behind bhikṣāṭana and the discipline of desirelessness.