Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

सुधया परया चापि सेवितं परमाद्भुतम् । कर्पूरगौरं च तदा दृष्ट्वा तं सुमहाबलम् । नारदो विस्मयाविष्टः प्रविष्टो गन्धमादनम्

Transliteration

sudhayā parayā cāpi sevitaṃ paramādbhutam | karpūragauraṃ ca tadā dṛṣṭvā taṃ sumahābalam | nārado vismayāviṣṭaḥ praviṣṭo gandhamādanam

Translation

ورأى ما هو بالغُ العَجَبِ، تُخدَمُهُ حتى الرحيقُ الأسمى؛ ولمّا أبصرهُ أبيضَ كالكافورِ ذا بأسٍ عظيمٍ، امتلأ ناردَهُ دهشةً ودخلَ غَنْدَهَمادَنَ.

Word by Word

• सुधया: with nectar
• सुधया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• परया: supreme
• परया: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सुधया)

• च: and
• च: Sambandha-bodhaka (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha-bodhaka (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अपि = also/even

• सेवितम्: served
• सेवितम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सेव् (धातु)
• Form: कृत-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थ: ‘served/attended’

• परमाद्भुतम्: most wonderful
• परमाद्भुतम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: परम + अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: ‘supremely wonderful’; विशेषणम् (सेवितम्/वस्तु)

• कर्पूरगौरम्: camphor-white
• कर्पूरगौरम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: कर्पूर + गौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘camphor-white’; विशेषणम् (तम्)

• च: and
• च: Sambandha-bodhaka (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सुमहाबलम्: of very great strength
• सुमहाबलम्: Viśeṣaṇa (Adjective)
• Type: Adjective
• Root: सु + महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘very great in strength’; विशेषणम् (तम्)

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विस्मयाविष्टः: overcome with wonder
• विस्मयाविष्टः: Viśeṣaṇa (Adjective to नारदः)
• Type: Adjective
• Root: विस्मय + आविष्ट (प्रातिपदिक; √विश्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त: आविष्ट (past participle of आ+√विश् ‘entered/possessed’); समास: तृतीया-तत्पुरुष (विस्मयेन आविष्टः)

• प्रविष्टः: entered
• प्रविष्टः: Kriya (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: प्र + विश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थ: ‘entered’

• गन्धमादनम्: Gandhamādana (mountain)
• गन्धमादनम्: Karma (Destination/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गन्ध + मादन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः (gandha-mādana = ‘fragrance-intoxicating’, proper name of a mountain)

Speaker

Lomaśa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gandhamādana

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Nārada beholds a supremely wondrous realm/person suffused with highest nectar; a camphor-white, immensely powerful divine presence shines. Overwhelmed with astonishment, he enters fragrant Gandhamādana.

Characters & Entities

• Nārada
• Śiva (implied)
• Kailāsa (context)
• Gandhamādana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of the Divine evokes vismaya (reverent wonder), a bhakti-state that draws the seeker deeper into sacred space.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kailāsa (context) and Gandhamādana (as a sacred mountain-region entered by Nārada).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is on sacred encounter and the sanctity of divine abodes.