Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42

कपर्द्दिनश्चर्मपरीतवाससो भुजंगभोगैः कृतहारभूषणाः । श्रियान्विता रुद्रसमानवीर्या यथातथं भो वदतात्मनोचितम्

kaparddinaścarmaparītavāsaso bhujaṃgabhogaiḥ kṛtahārabhūṣaṇāḥ | śriyānvitā rudrasamānavīryā yathātathaṃ bho vadatātmanocitam

يا ذوي الضفائر المعقودة، لابسي الجلود، المتحلّين بحُليٍّ وأطواقٍ من أفاعٍ ملتفّة؛ يا من يشرقون بهاءً وتساوي شجاعتهم شجاعة رودرا—قولوا بالحق كما هو، ما يليق أن يُقال عن أنفسكم.

कपर्दिनःmatted-haired ones
कपर्दिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपर्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
चर्मपरीतवाससःwearing skin-covered garments
चर्मपरीतवाससः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचर्म + परीता + वासस् (प्रातिपदिक); वस् (धातु) → वासस्; परि-इ (धातु) → परीता (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); कर्मधारय/तत्पुरुष-समासार्थ: ‘चर्मणा परीता वासांसि येषाम्’ (wearing garments covered with skin)
भुजङ्गभोगैःwith serpent-coils
भुजङ्गभोगैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभुजङ्ग + भोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘भुजङ्गस्य भोगैः’
कृतहारभूषणाःadorned with made garlands and ornaments
कृतहारभूषणाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + हार + भूषण (प्रातिपदिक); कृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); तत्पुरुष: ‘कृतं हारभूषणं येषाम्’ (having made garlands/ornaments)
श्रियाwith splendor/fortune
श्रिया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अन्विताःendowed (with)
अन्विताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वि-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
रुद्रसमानवीर्याःhaving valor equal to Rudra
रुद्रसमानवीर्याः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरुद्र + समान + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); तत्पुरुष: ‘रुद्रेण समानं वीर्यं येषाम्’
यथाas
यथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/उपमा (as/according as)
तथाso/accordingly
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तदनुरूप (so/accordingly)
भोO!
भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle/interjection)
वदतspeak/tell
वदत:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
आत्मनःof yourselves
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
उचितम्what is proper
उचितम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootउचित (प्रातिपदिक; √उच्/वच्-सम्भव ‘fit’)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (narrating); direct address by Puṣkasa

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Scene: Puṣkasa respectfully addresses the attendants: matted-haired, hide-clad, serpent-ornamented, radiant and Rudra-like, asking them to speak truthfully about themselves.

R
Rudra
S
Serpents (bhujaṅga)
G
Gaṇas

FAQs

Reverent inquiry toward Śiva’s attendants deepens devotion; Śaiva symbols signify nearness to Rudra and divine power.

Kedāra tīrtha is the implied sacred setting of this episode in Kedāra Khaṇḍa.

No explicit ritual is prescribed; the verse emphasizes recognition of Śaiva marks and respectful dialogue in a sacred encounter.