Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

Devanagari script

नारद उवाच । कुमारोऽसि महाबाहो शंकरस्यांशसंभवः । त्वं त्राता जगतां स्वामी देवानां च परा गतिः

Transliteration

nārada uvāca | kumāro'si mahābāho śaṃkarasyāṃśasaṃbhavaḥ | tvaṃ trātā jagatāṃ svāmī devānāṃ ca parā gatiḥ

Translation

قال ناردَة: «يا عظيمَ الساعدَين، إنك كُمارا، مولودٌ من جزءٍ من شَنْكَرَة. أنت حامي العوالم وسيدُها، وأنت الملجأ الأعلى للآلهة.»

Word by Word

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच्/वच् (धातु: वच्; परस्मैपद)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• कुमारः: (you are) Kumāra
• कुमारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• असि: are
• असि: Kriyā (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• महाबाहो: O mighty-armed one
• महाबाहो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाबाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular); समास: महा + बाहु (विशेषण-विशेष्य)

• शंकरस्य: of Śaṅkara
• शंकरस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• अंशसंभवः: born from (his) portion
• अंशसंभवः: Pratijñā/Predicate nominative (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: अंश + सम्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष: अंशस्य सम्भवः (born from a portion)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• त्राता: protector
• त्राता: Pratijñā/Predicate nominative (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: त्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• जगताम्: of the worlds/beings
• जगताम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• स्वामी: lord
• स्वामी: Pratijñā/Predicate nominative (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: स्वामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• परा: supreme
• परा: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषणम् (qualifying गतिक्)

• गतिः: refuge, goal
• गतिः: Pratijñā/Predicate nominative (विशेष्य-विशेषणभाव)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kumāra/Skanda

Visual Art Cues

Scene: Nārada offers a formal hymn-like address to Kumāra/Skanda: reverent posture, folded hands; Skanda radiant, youthful, bearing divine marks of Śiva’s power.

Characters & Entities

• Nārada
• Kumāra (Skanda)
• Śaṅkara (Śiva)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse affirms Skanda’s divine authority as Śiva’s emanation and the protector who restores dharma for gods and worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named; the praise occurs within Kedārakhaṇḍa’s sacred narrative framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.