Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 21

Devanagari script

कन्यादानेन महता तुष्टो यस्य च शंकरः । ते धन्यास्ते महात्मानः कृतकृतत्यास्तथैव च

Transliteration

kanyādānena mahatā tuṣṭo yasya ca śaṃkaraḥ | te dhanyāste mahātmānaḥ kṛtakṛtatyāstathaiva ca

Translation

طوبى لأولئك العظام النفوس؛ فبفضل عطية الابنة النبيلة يرضى شَنْكَرَة (Śaṅkara). إنهم حقًّا قد اكتملوا، وقد أُنجز ما ينبغي إنجازه.

Word by Word

• कन्यादानेन: by the giving of a maiden (in marriage)
• कन्यादानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कन्यायाः दानम्)

• महता: great
• महता: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (कन्यादानेन)

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) → तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्तः (क्त)

• यस्य: of whom
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• शंकरः: Śaṅkara (Śiva)
• शंकरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• धन्याः: blessed
• धन्याः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: धन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ते)

• ते: those (indeed)
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (पुनरुक्ति-बलार्थ)

• महात्मानः: great-souled ones
• महात्मानः: Predicate (विधेय)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कृतकृत्याः: having accomplished what is to be done
• कृतकृत्याः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (कृतं कृत्यं येषाम्/कृतकृत्यः)

• तथा: thus
• तथा: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• एव: indeed
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारण-अव्यय (particle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A dharmic wedding-gift scene in a Himalayan Śiva-kṣetra: parents offering their daughter with water in hand (udaka-dāna), Śiva’s presence implied by liṅga/triśūla and a serene aura of blessing.

Characters & Entities

• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous household duties performed as dharma—especially kanyādāna—become spiritually complete when they please Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly Kedāra’s Śaiva milieu is upheld; the verse focuses more on dharma than a single tirtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Kanyādāna (giving the daughter in marriage) is praised as a great dharmic act.