Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 72

Devanagari script

क्व गता साऽधुना चंडी धावमानास्तदा भृशम् । प्राप्ता गता व्रजंतीं तां प्रणिपत्य महाप्रभाम्

Transliteration

kva gatā sā'dhunā caṃḍī dhāvamānāstadā bhṛśam | prāptā gatā vrajaṃtīṃ tāṃ praṇipatya mahāprabhām

Translation

«إلى أين مضت تشاندي الآن؟» هكذا اندفعوا يركضون مسرعين حتى أدركوها وهي تمضي؛ فلما وصلوا سجدوا لتلك المتألقة ذات البهاء العظيم.

Word by Word

• क्व: where
• क्व: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: where)

• गता: gone
• गता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• अधुना: now
• अधुना: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (now)

• चण्डी: Caṇḍī
• चण्डी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चण्डी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• धावमानाः: running
• धावमानाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: धाव् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• तदा: then
• तदा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• भृशम्: greatly/very
• भृशम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: परिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (intensifier)

• प्राप्ताः: having reached
• प्राप्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• गताः: having gone
• गताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• व्रजन्तीम्: going
• व्रजन्तीम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• ताम्: her
• ताम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• प्रणिपत्य: having prostrated
• प्रणिपत्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नि + पत् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); ‘having bowed down’

• महाप्रभाम्: of great splendor
• महाप्रभाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महā (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय-समास (महती प्रभा यस्याः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A rushing crowd of eerie attendants runs through mist, then halts as Caṇḍī appears ahead, blazing with tejas; they fall to the ground in synchronized prostration on a mountain path.

Characters & Entities

• Caṇḍī
• Pramatha-hosts (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even powerful beings express dharma through humility and prostration before divine radiance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedāranātha within the Kedāra-khaṇḍa pilgrimage narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prostration (praṇipāta) is exemplified as an act of reverence, though no formal rite is prescribed.