Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

वृथा ते ब्रह्मचापल्याच्छप्तोऽयं दक्ष दुर्मते । येनेदं पालितं विश्वं सर्वेण च महात्मना । शप्तोऽयं स कथं पाप रुद्रोऽयं ब्राह्मणाधम

vṛthā te brahmacāpalyācchapto'yaṃ dakṣa durmate | yenedaṃ pālitaṃ viśvaṃ sarveṇa ca mahātmanā | śapto'yaṃ sa kathaṃ pāpa rudro'yaṃ brāhmaṇādhama

«يا دَكْشا سيّئَ الرأي، إن لعنتك باطلة، وُلدت من طيشِ كبرياءِ البراهمة. ذاك الماهاتما الذي به يُصان هذا الكون كلّه—كيف يُلعَن رُدرا؟ يا آثم، يا أحطَّ البراهمة!»

वृथाin vain, wrongly
वृथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formरीत्यर्थ/निरर्थकत्ववाचक अव्यय (adverb)
तेyour
ते:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
ब्रह्मचापल्यात्from (your) brahminical fickleness/impetuosity
ब्रह्मचापल्यात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootब्रह्म + चापल्य (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेतौ अपादान (cause/source)
शप्तःcursed
शप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दक्षO Dakṣa
दक्ष:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
दुर्मतेO evil-minded one
दुर्मते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्मति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
पालितम्protected, maintained
पालितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः
विश्वम्the universe
विश्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
सर्वेणby the all(-pervading)
सर्वेण:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषण (महात्मना)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण
शप्तःcursed
शप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया-विशेष)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कथम्how?
कथम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नाव्यय (interrogative adverb)
पापO sinner
पाप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अयम्this (one)
अयम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ब्राह्मणाधमO lowest of brahmins
ब्राह्मणाधम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण + अधम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Nandī

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Dakṣa

Scene: Nandī fiercely denounces Dakṣa, declaring the curse futile and calling Rudra the sustainer of the universe; the atmosphere is tense, with priests and gods startled in the yajña hall.

N
Nandī
D
Dakṣa
R
Rudra (Śiva)
U
Universe (viśva)

FAQs

Cosmic divinity cannot be bound by social status or cursed by ego; dharma collapses when pride masquerades as religiosity.

No specific tīrtha is mentioned; the narrative undergirds Kedāra’s Śaiva mahatmya by affirming Rudra’s supremacy.

None; it is a theological rebuke emphasizing Rudra as the sustainer of the world.