Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45
Devanagari script
सा गृहीता मया दीर्घं प्रकुर्वाणा महास्वनम् । तातेति च विमानस्था रुरोदातीव भद्रक
Transliteration
sā gṛhītā mayā dīrghaṃ prakurvāṇā mahāsvanam | tāteti ca vimānasthā rurodātīva bhadraka
Translation
أمسكتُ بها طويلاً وهي تُطلق صرخةً عظيمة. «يا أبتاه!» ناحت، وهناك في المركبة السماوية بكت كمن لا حيلة له—يا أيها الصالح.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
गृहीता(was) seized/taken
गृहीता:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृ-निर्देशः ‘मया’
मयाby me
मया:
Karana/Agent in passive (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
दीर्घम्for a long time/long
दीर्घम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
प्रकुर्वाणाmaking/uttering
प्रकुर्वाणा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + कृ (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present Active Participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सा’ इत्यस्य विशेषणम्
महास्वनम्a loud cry/great sound
महास्वनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहास्वन (प्रातिपदिक: महा + स्वन)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसक), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘महान् स्वनः’ = great sound)
तातfather!
तात:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतात (सम्बोधन-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
इतिthus
इति:
Discourse marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक)
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/Conjunction)
विमानस्थाstanding/being in the aerial car
विमानस्था:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविमान + स्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषः (‘विमाने स्थिता’ = situated in an aerial car)
रुरोदshe cried
रुरोद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootरुद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अतिवvery much/exceedingly
अतिव:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति + इव (अव्यय-समूह)
Formअव्यय; ‘इव’ उपमा, ‘अति’ तीव्रता-सूचक; संहितायाम् ‘अतीव’
भद्रकO Bhadraka
भद्रक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; श्रोत्रे संबोधनम्
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced—Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)
Visual Art Cues
Scene: A young woman in an aerial car (vimāna) weeps and cries ‘Father!’ while being held fast; the sky is the stage, with a sense of helplessness and urgency.
Characters & Entities
V
VimānaF
Father (tāta)M
Muni (implied)FAQs
Harm done under the sway of desire causes immediate suffering; dharma upholds protection of the vulnerable and condemns coercion.
No specific sacred place is mentioned in this verse.
None.