तत्स्वयं पुरुषो भूत्वा युधिष्ठिर वृथामते । प्रकृतिं नौषि नत्वा तां हासो मेऽतीव जायते
tatsvayaṃ puruṣo bhūtvā yudhiṣṭhira vṛthāmate | prakṛtiṃ nauṣi natvā tāṃ hāso me'tīva jāyate
فلذلك، مع أنّك أنتَ نفسُك البوروشا (Puruṣa)، يا يودهيشثيرا ذو العزم المضلَّل، فإنك تنحني للبركريتي (Prakṛti) وتلتمس عندها الملجأ—وهذا يُضحكني ضحكًا شديدًا.
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced; Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)
Listener: Yudhiṣṭhira
Scene: A stern yet compassionate teacher addresses Yudhiṣṭhira; the teacher’s expression carries controlled laughter at the philosophical mistake; Prakṛti is shown as an alluring but insentient figure, while Puruṣa is a calm luminous presence.
It critiques misplaced surrender: consciousness should not submit to deluding nature, but should turn toward the divine and dharma-guided discernment.
No holy site is indicated in this verse.
None; it is a rebuke framed in Puruṣa–Prakṛti language.