Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

केचिच्छ्रेयो धर्ममाहुरैश्वर्यं त्यागभोजनम् । केचिद्दमं तपो द्रव्यं भोगान्मुक्तिं च केचन

Transliteration

kecicchreyo dharmamāhuraiśvaryaṃ tyāgabhojanam | keciddamaṃ tapo dravyaṃ bhogānmuktiṃ ca kecana

Translation

يقول بعضهم إنّ الدَّرما هي الخيرُ الأعلى؛ ويقول آخرون إنّه السُّلطانُ والثراء، أو العيشُ بالزهد مع طعامٍ يسير. ويتحدّث قومٌ عن ضبط النفس والتقشّف والمال واللذّات—ويتحدّث آخرون عن المُكتي، أي التحرّر من اللذّات.

Word by Word

• केचित्: some (people)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; अनिर्दिष्ट-समूहवाचकः (some people)

• श्रेयः: the highest good
• श्रेयः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular; object of ‘say’)

• धर्मम्: dharma
• धर्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular; predicate complement)

• आहुः: say
• आहुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्

• ऐश्वर्यम्: lordship/wealth
• ऐश्वर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्

• त्यागभोजनम्: renunciation and enjoyment
• त्यागभोजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्याग (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (renunciation and enjoyment/food)

• केचित्: some (people)
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्

• दमम्: self-control
• दमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्

• तपः: austerity
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्

• द्रव्यम्: wealth/substance
• द्रव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्

• भोगान्: enjoyments
• भोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-बहुवचनम् (Accusative plural)

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम्

• केचन: some others
• केचन: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम्; केचन (= के + चन) ‘some others’

Speaker

Barbarīka

Skanda Dialogue

Listener: Śrī Kṛṣṇa

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: the speaker enumerates diverse opinions about the highest good—dharma, sovereignty, renunciation, restraint, austerity, wealth, enjoyment, and liberation—suggesting a philosophical crossroads.

Characters & Entities

• Barbarīka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

People propose many ‘highest goods’; the verse sets up the need for authoritative discernment to identify true śreyas beyond conflicting opinions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the focus is ethical-philosophical categorization, not sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed; practices like dama (restraint) and tapas (austerity) are listed as proposed ideals.