Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33
Devanagari script
प्रातिवेश्मकपुत्री त्वं मयानीयात्र पोषिता । भार्यार्थं सुचिरं कालं तत्कार्यं साधय प्रिये
Transliteration
prātiveśmakaputrī tvaṃ mayānīyātra poṣitā | bhāryārthaṃ suciraṃ kālaṃ tatkāryaṃ sādhaya priye
Translation
«أنتِ ابنةُ جارٍ، جئتُ بكِ إلى هنا وربّيتُكِ. وقد أبقيتُكِ زمنًا طويلًا لأجل أن تكوني زوجةً—فالآن أتمّي ذلك الغرض، يا حبيبتي».
Word by Word
प्रातिवेश्मक-पुत्री(you are) the neighbour’s daughter
प्रातिवेश्मक-पुत्री:
Sambodhana/Addressed (Vocative sense in nominative/सम्बोधनार्थ)
TypeNoun
Rootप्रातिवेश्मक (प्रातिपदिक) + पुत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (प्रातिवेश्मकस्य पुत्री = neighbour’s daughter)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agentive instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
आनीयhaving brought
आनीय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ+नी (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having brought’
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
पोषिताnourished/raised
पोषिता:
Kriya (Predicative participle/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगभावः (passive sense)
भार्या-अर्थम्for (being) a wife
भार्या-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootभार्या (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (for the purpose of becoming a wife)
सुचिरम्for a long (time)
सुचिरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कालम्’ इति विशेषणम्
कालम्time
कालम्:
Karma (Object/extent/कर्म-प्रवृत्तिनिमित्त)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्-कार्यंthat task
तत्-कार्यं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तत् कार्यम् = that task/matter)
साधयaccomplish
साधय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
प्रियेO dear one
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
Speaker
The lust-deluded man (father/guardian figure within the narrative)
Visual Art Cues
Scene: A man speaks deceitfully to a young woman, attempting to redefine her identity and justify taking her as wife; the scene should emphasize manipulation and moral distortion.
FAQs
Dharma condemns deception and exploitation; guardianship is sacred and must not be perverted by desire.
None; the verse is part of an ethical narrative, not a tīrtha-māhātmya line.
None.