स्मृत्वा चराचरगुरुं कृष्णमारब्धवान्कथाम् । कस्यांचिदभवत्पत्न्यां युवा कोऽप्यजितेद्रियः
smṛtvā carācaraguruṃ kṛṣṇamārabdhavānkathām | kasyāṃcidabhavatpatnyāṃ yuvā ko'pyajitedriyaḥ
وإذ تذكّر كريشنا، مُعلّم كل ما يتحرّك وما لا يتحرّك، شرع يروي الحكاية. وفي بيت رجلٍ ما كان يعيش شابٌّ لم يقهر حواسَّه بعد.
Sūta (Lomaharṣaṇa), inferred from Māheśvarakhaṇḍa framing; explicit speaker appears at 36
Listener: (परम्परया) शौनकादयः / श्रोतृ-सभा
Scene: कथावाचक/पात्रः हृदि कृष्ण-स्मरणं कृत्वा कथा आरभते; पृष्ठभूमौ सूक्ष्म कृष्ण-प्रतिमा/ध्यान-प्रभा; ततः ‘युवा अजितेन्द्रियः’ इति नीत्याख्यान-प्रवेश।
Unconquered senses (ajitendriya) are the root of moral downfall; dharma begins with self-mastery.
No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative setup within the Kaumārikākhaṇḍa.
None in this verse; it introduces a moral narrative rather than a vrata, snāna, or dāna.