Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

नारदीयं सरो ह्येतद्विख्यात जगतीतले । महता पुण्ययोगेन देवैरपि हि लभ्यते

nāradīyaṃ saro hyetadvikhyāta jagatītale | mahatā puṇyayogena devairapi hi labhyate

هذه بحيرة ناردِيَة مشهورة على وجه الأرض؛ حقًّا لا تُنال إلا باجتماعٍ عظيمٍ من الفضل، حتى إنّ الآلهة أنفسهم لا ينالونها إلا بمشقة.

नारदीयम्Nārada’s, related to Nārada
नारदीयम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनारदीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम् (qualifying सरः)
सरःlake
सरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
हिindeed
हि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; हेत्वर्थ/निश्चय ‘indeed/for’
एतत्this
एतत्:
Visheshya (Apposition/विशेष्य)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; demonstrative
विख्यातम्renowned
विख्यातम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) used predicatively, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; agrees with एतत्/सरः
जगतीतलेon the surface of the world
जगतीतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजगत् + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष: ‘जगत्याः तलम्’
महताby great
महता:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं, तृतीया (3), एकवचन; विशेषणम् (qualifying पुण्ययोगेन)
पुण्ययोगेनthrough a conjunction of merit (great merit)
पुण्ययोगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण; समासः—तत्पुरुष: ‘पुण्यस्य योगः’
देवैःby the gods
देवैः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; agent in passive
अपिeven
अपि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; ‘even/also’
हिindeed
हि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात; emphasis
लभ्यतेis obtained
लभ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3), एकवचन

Nārada

Tirtha: Nāradīya-saras

Type: kund

Listener: Pārtha

Scene: A panoramic view of the celebrated lake with pilgrims arriving from afar; above, subtle celestial beings also seeking access, suggesting ‘deva-durlabha’ attainment through merit.

N
Nāradīya-saras
D
devas

FAQs

Access to the most potent tīrthas is itself the fruit of accumulated puṇya, highlighting grace and dharmic effort.

Nāradīya-saras, described as famous on earth and difficult to attain.

No specific ritual; the verse stresses the rarity of reaching the tīrtha due to required puṇya.