Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39
Devanagari script
एवमत्र स्थिते जीवो देहेऽस्मिन्सप्तसप्तके । पंचविंशतिको व्याप्य देहं वासोऽस्य मूर्धनि
Transliteration
evamatra sthite jīvo dehe'sminsaptasaptake | paṃcaviṃśatiko vyāpya dehaṃ vāso'sya mūrdhani
Translation
وهكذا، في هذا المقام، يقيم الجِيفا، أي النفس الفردية، في هذا الجسد المؤلَّف من مجموعتين «سبعة وسبعة». وهو من مبدأ الخمسة والعشرين، فيسري في الجسد كلّه، غير أنّ مقرَّه في الرأس.
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: thus)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb: here)
स्थितेwhen situated/being in place
स्थिते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), सप्तमी (7), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-सम्भव; ‘when/while (it is) situated’ (locative absolute)
जीवःthe living soul
जीवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
देहेin the body
देहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7), एकवचन; सर्वनाम
सप्तसप्तकेin the set of seven sevens
सप्तसप्तके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + सप्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; द्विगु-समासः (सप्तानां सप्तकः/समूहः)
पञ्चविंशतिकःtwenty-fivefold; consisting of 25
पञ्चविंशतिकः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चविंशति (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; संख्यावाचक-तद्धितान्त ‘consisting of twenty-five’
व्याप्यhaving pervaded
व्याप्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootव्याप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), ‘having pervaded’
देहम्the body
देहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
वासःdwelling/abode
वासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अस्यof this/of him
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
मूर्धनिon the head
मूर्धनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)
FAQs
The soul is distinct from the body’s components; recognizing this supports vairāgya and devotion-centered dharma.
No tīrtha is specified; the focus is philosophical anthropology within the Māheśvarakhaṇḍa.
None; it outlines metaphysical categories (tattvas) and embodiment.