Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

देशे काल उपायेन द्रव्यं श्रद्धासमन्वितम् । पात्रे प्रदीयते यत्तत्सकलं धर्मलक्षणम्

Transliteration

deśe kāla upāyena dravyaṃ śraddhāsamanvitam | pātre pradīyate yattatsakalaṃ dharmalakṣaṇam

Translation

ما يُقدَّم عطاءً في المكان والزمان اللائقين، وبالطريقة السليمة، مع الإيمان (شرَدها)، وإلى مستحقٍّ للقبول—فذلك كلّه يحمل سِمة الدَّرما كاملةً.

Word by Word

• देशे: in a (proper) place
• देशे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• काले: at a (proper) time
• काले: Kala (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• उपायेन: by a proper method
• उपायेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/तृतीया), एकवचनम्

• द्रव्यम्: substance; gift-material
• द्रव्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• श्रद्धासमन्वितम्: endowed with faith
• श्रद्धासमन्वितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा-समन्वित (प्रातिपदिक; श्रद्धा + समन्वित)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘द्रव्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• पात्रे: to a worthy recipient
• पात्रे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रदीयते: is given
• प्रदीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive), आत्मनेपदम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचकः (relative)

• तत्: that
• तत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तद्-सम्बन्धी (correlative)

• सकलम्: entire; complete
• सकलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• धर्मलक्षणम्: the mark/definition of dharma
• धर्मलक्षणम्: Pratijna/Predicate (Vidheya/विधेय)
• Type: Noun
• Root: धर्म-लक्षण (प्रातिपदिक; धर्म + लक्षण)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय (predicate nominative)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A ‘Dharma-lakṣaṇa’ diagrammatic scene: five pillars labeled deśa, kāla, upāya, dravya, śraddhā, pātra support a radiant altar; a donor offers with folded hands; the act shines complete.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous giving is defined by context (place/time), proper method, faith, and the worthiness of the recipient.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the verse gives universal criteria applicable to all sacred settings.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform dāna with śraddhā, at an appropriate deśa and kāla, following proper procedure, and to a pātra (worthy person).