Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

तदस्ति चात्र संक्रांतं तस्मात्प्रोक्तं बहूदकम् । कपिलेनात्र तप्त्वा च वर्षाणि सुबहून्यपि

tadasti cātra saṃkrāṃtaṃ tasmātproktaṃ bahūdakam | kapilenātra taptvā ca varṣāṇi subahūnyapi

هنا أيضًا توجد «سَنْكْرَانْتِي» مقدّسة (لحظة انتقالٍ وتلاقٍ مباركة)، ولذلك سُمِّيَ هذا الموضع «بَهُودَكَ». وهنا كذلك أقام الحكيم كَبِيلَا رياضاتٍ وزهدًا سنينَ كثيرةً جدًّا.

tatthat
tat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
astiexists/is
asti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस् धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
saṃkrāntamentered/occurred (as a transition)
saṃkrāntam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-√kram (क्रम् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; 'entered/occurred/transitioned'
tasmāttherefore/from that
tasmāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तस्मात्-प्रयोगः (ablatival: 'therefore/from that')
proktamis called/was said
proktam:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootpra-√vac (वच् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; 'called/said'
bahūdakamBahūdaka
bahūdakam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbahūdaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; स्थाननाम
kapilenaby Kapila
kapilena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkapila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; कर्तृ/करणवाचक
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
taptvāhaving practiced austerity
taptvā:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√tap (तप् धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिकक्रिया (having performed austerity)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
varṣāṇiyears
varṣāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
subahūnivery many
subahūni:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + bahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; 'very many' (varṣāṇi इति विशेषणम्)
apialso/even
api:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-प्रयोगः (particle: 'also/even')

Nārada (context continuation)

Tirtha: Bahūdaka

Type: tirtha

Scene: At Bahūdaka, a sacred time-transition is marked—priests observe saṅkrānti rites by the water; nearby, sage Kapila performs austerities in a forest hermitage, indicating the tīrtha’s dual sanctification by time and tapas.

B
Bahūdaka
K
Kapila
S
Saṅkrānti
K
Kāmarūpa

FAQs

A tirtha’s sanctity is grounded in both cosmic sacred times (saṅkrānti) and the accumulated power of sages’ austerities (tapas).

Bahūdaka in Kāmarūpa.

Tapas (austerity) is referenced through Kapila’s practice; no specific vow, bath, or gift is detailed in this verse.