Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

स्नानोदकं वा संकल्पं गृहीत्वा पाययेन्नवम् । त्रिसप्तरात्रमध्ये च फलं कोशस्य निर्दिशेत्

Transliteration

snānodakaṃ vā saṃkalpaṃ gṛhītvā pāyayennavam | trisaptarātramadhye ca phalaṃ kośasya nirdiśet

Translation

إمّا أن يُتَّخذ ماءُ الاغتسال ماءً مُقدَّسًا، أو يُؤخَذ السَّنْكَلْبَة (saṅkalpa) نذرًا جادًّا، ثم تُقدَّم سَكْبَةٌ جديدة. وخلال مُدّة ثلاث مرّات سبع ليالٍ، يُعلَن الثمرُ المتعلّق بالكوشا (kośa) أي الخزانة.

Word by Word

• स्नानोदकम्: bath-water
• स्नानोदकम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्नानस्य उदकम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक (or)

• संकल्पम्: resolve/intention
• संकल्पम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संकल्प (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Sambandha (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव (indeclinable); पूर्वकालिक क्रिया (having taken)

• पाययेत्: should make drink
• पाययेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु) [णिच् causative: पायय-]
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रयोग

• नवम्: new/fresh
• नवम्: Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण

• त्रिसप्तरात्रमध्ये: in the middle of twenty-one nights
• त्रिसप्तरात्रमध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + सप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + रात्र (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: समास (संख्यापूर्वक-तत्पुरुष: त्रि-सप्त-रात्राणां मध्ये); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• फलम्: result/fruit
• फलम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• कोशस्य: of the sheath/case
• कोशस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कोश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• निर्दिशेत्: should indicate/declare
• निर्दिशेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर् + दिश् (धातु)
• Form: विधिलिङ्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) speaking to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Skanda Dialogue

Listener: Pāṇḍunandana

Visual Art Cues

Scene: A priest prepares consecrated bath-water in a vessel; the vow-taker states saṅkalpa and drinks a fresh libation; a calendar/marking of nights indicates the 21-night period, after which the ‘kośa’ result is proclaimed in assembly.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual power is anchored in purity and intention: consecrated water and firm saṅkalpa make offerings effective and dharmic results manifest in due time.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No named tīrtha appears in this verse; it presents a general ritual-and-governance guideline.

What ritualistic prescription is mentioned?

Using snāna-water or a formal saṅkalpa to make a fresh offering, with a stated time-window of 21 nights for the indicated result.