Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 118

Devanagari script

आचाराल्लभते ह्यायुराचारो हंत्यलक्षणम् । यज्ञदानतपांसीह पुरुषस्य न भूतये

Transliteration

ācārāllabhate hyāyurācāro haṃtyalakṣaṇam | yajñadānatapāṃsīha puruṣasya na bhūtaye

Translation

من السلوك القويم يُنال طولُ العمر، والسلوك القويم يبدّد النحس. أمّا الذبيحة والصدقة والتقشّف في هذه الدنيا فلا تُثمر ازدهاراً حقّاً للإنسان إذا انفصلت عن حسن السيرة.

Word by Word

• आचारात्: from conduct
• आचारात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: आचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (हेतु/अपादानार्थे)

• लभते: obtains
• लभते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात; कारण/निश्चयार्थक

• आयुः: life-span
• आयुः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• आचारः: conduct
• आचारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हन्ति: destroys
• हन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• अलक्षणम्: inauspiciousness; bad signs
• अलक्षणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अ (नञ्-उपसर्ग) + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषभावः (लक्षणाभावः)

• यज्ञ: sacrifice
• यज्ञ: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)

• दान: gift; charity
• दान: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)

• तपांसि: austerities
• तपांसि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• यज्ञदानतपांसि: sacrifice, charity, and austerities
• यज्ञदानतपांसि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: इतरेतर-द्वन्द्वः; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• इह: here (in this world)
• इह: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देश/काल-अव्यय (here/in this world)

• पुरुषस्य: of a man
• पुरुषस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• भूतये: for prosperity; for welfare
• भूतये: Sampradana/Prayojana (Beneficiary/Purpose/सम्प्रदान/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: भूति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन (प्रयोजन/सम्प्रदानार्थे)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Skanda Dialogue

Listener: King (implied continuation)

Visual Art Cues

Scene: Two contrasting figures: one radiant and long-lived through simple disciplined conduct; another performing grand yajña/dāna/tapas but shadowed by inauspicious signs due to misconduct—showing ācāra as the true source of bhūti.

Characters & Entities

• Ācāra
• Yajña
• Dāna
• Tapas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ethical conduct is the root of auspicious life and spiritual progress; rituals without integrity are portrayed as ineffective.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the focus is universal dharma regarding ācāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

An evaluative rule: yajña, dāna, and tapas should be grounded in sadācāra to yield well-being.