Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

कुशोदकाद्गंधजलं तस्मात्तीर्थोदकं वरम् । तीर्थेभ्यश्च जलं दर्शे महीसागरसंभवम्

kuśodakādgaṃdhajalaṃ tasmāttīrthodakaṃ varam | tīrthebhyaśca jalaṃ darśe mahīsāgarasaṃbhavam

ماءُ الكوشا حسنٌ، غيرَ أن الماءَ المُعطَّرَ أفضلُ منه؛ وأفضلُ من ذلك ماءُ التِّيرثا (المَعبر المقدّس). بل أرفعُ من مياهِ التيرثا المعتادة الماءُ الذي يظهرُ يومَ المحاق، المولودُ من الأرضِ والمحيط.

kuśa-udakātfrom kuśa-water
kuśa-udakāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootkuśa (प्रातिपदिक) + udaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (kuśasya udakāt)
gandha-jalamscented water
gandha-jalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgandha (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (gandhasya jalam)
tasmātfrom that (than that)
tasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; सर्वनाम
tīrtha-udakampilgrimage-site water
tīrtha-udakam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + udaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (tīrthasya udakam)
varambetter, superior
varam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; विशेषणम् (tīrthodakam इति)
tīrthebhyaḥfrom (other) tīrthas
tīrthebhyaḥ:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
jalamwater
jalam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
darśeon the Darśa (new-moon) occasion
darśe:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdarśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; कालवाचकः (on Darśa day/new-moon rite)
mahī-sāgara-saṃbhavamarising from the earth-ocean
mahī-sāgara-saṃbhavam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahī (प्रातिपदिक) + sāgara (प्रातिपदिक) + saṃbhava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (mahī-sāgarāt saṃbhavam = arising from the earth-ocean) विशेषणम् (jalam इति)

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Type: tirtha

Scene: A devotee at a riverside tīrtha prepares successive vessels: kuśa-water, scented water, tīrtha-water, and a luminous amāvāsyā water-pot shimmering with oceanic and earthy hues; priests recite while moonless night sky frames the sanctity.

D
Darśa (new-moon)

FAQs

Purāṇic dharma grades ritual substances by sanctity; the more sacred the source, the greater the spiritual efficacy.

Tīrtha-water is praised in general; no single location is specified in this verse.

Using increasingly sanctified water—kuśa-water, scented water, then tīrtha-water, with special praise for Darśa (new-moon) water.