Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 117
Devanagari script
दंडं यमादुपादाय मूर्ध्न्याहत्य न्यपातयत् । उरसाहत्य सगदं धनदं भुव्यपातयत्
Transliteration
daṃḍaṃ yamādupādāya mūrdhnyāhatya nyapātayat | urasāhatya sagadaṃ dhanadaṃ bhuvyapātayat
Translation
واختطف عصا يَما، فضربه بها على رأسه فصرعه. ثمّ لطَم صدرَ دهنَدَة (كوبيرا) حاملِ الهراوة، فقذفه إلى الأرض.
Word by Word
दण्डम्staff, rod
दण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यमात्from Yama
यमात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान
उपादायhaving taken
उपादाय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप+आ+दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘उपादाय’ = गृहीत्वा (having taken)
मूर्ध्निon the head
मूर्ध्नि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
आहत्यhaving struck
आहत्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+हन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
न्यपातयत्made (him) fall down
न्यपातयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि+अव+पत् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘न्यपातयत्’ = अपातयत् (made fall down)
उरसāwith/on the chest
उरसā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
आहत्यhaving struck
आहत्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+हन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
सगदम्with a mace
सगदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसगद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; समासः—गदेन सह (सह-तत्पुरुष)
धनदम्Dhanada (Kubera)
धनदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधनद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—धनं ददाति इति (उपपद-तत्पुरुष)
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
अपातयत्made (him) fall
अपातयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव+पत् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Tāraka snatches Yama’s staff and cracks it down upon Yama’s head; Yama collapses. Immediately he smashes Kubera—mace in hand—on the chest and hurls him to the earth; scattered jewels and coins spill as a visual irony.
Characters & Entities
T
TārakaY
YamaK
Kubera (Dhanada)FAQs
Adharma can violently disrupt cosmic governance (Yama) and prosperity (Kubera), showing why divine intervention becomes necessary.
No pilgrimage site is referenced in this verse.
None.