Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63

ततो वायुर्ववौ रूक्षो बहुशर्करपांशुलः । सम्मुखो निमिमातंगोऽकंपनोऽचलकंपनः । स्रुतरक्तो बभौ शैलो घनधातुह्रदो यता

tato vāyurvavau rūkṣo bahuśarkarapāṃśulaḥ | sammukho nimimātaṃgo'kaṃpano'calakaṃpanaḥ | srutarakto babhau śailo ghanadhātuhrado yatā

ثم هبَّت ريحٌ خشنةٌ، مثقلةٌ بالحصى والغبار. وأمامهم وقف نِمِيٌّ—فيلٌ بين المحاربين—ثابتًا لا يتزعزع، ومع ذلك يُرجِفُ الجبال؛ يَسِيلُ منه الدمُ، فبدا كجرفٍ صخريٍّ مخطَّطٍ بعروقِ معادنَ كثيفةٍ وبِغُدُرٍ حمراءَ.

tataḥthen
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Sequencer)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक
vāyuḥwind
vāyuḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vavaublew
vavau:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√vā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
rūkṣaḥharsh/dry
rūkṣaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootrūkṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (vāyuḥ)
bahu-śarkara-pāṃśulaḥfull of much gravel and dust
bahu-śarkara-pāṃśulaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक) + śarkarā (प्रातिपदिक) + pāṃśula (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (बहुशर्कराभिः पांशुलः = dusty with much gravel/sand)
sammukhaḥfacing/frontward
sammukhaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsammukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
nimi-mātaṅgaḥNimi's elephant
nimi-mātaṅgaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootnimi (प्रातिपदिक) + mātaṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (nimeḥ mātaṅgaḥ)
akaṃpanaḥunshaken
akaṃpanaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Roota- (निषेध) + kaṃpana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-समासान्त विशेषण (unshaking)
acala-kaṃpanaḥone that makes mountains tremble
acala-kaṃpanaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootacala (प्रातिपदिक) + kaṃpana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; कर्मधारयः (अचलानां कम्पनः / अचल-कम्पनः)
sruta-raktaḥoozing blood
sruta-raktaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsruta (√sru, धातु; क्त) + rakta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (śailaḥ)
babhauappeared/shone
babhau:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Root√bhā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
śailaḥa mountain
śailaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootśaila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ghana-dhātu-hradaḥa lake of dense minerals/ores
ghana-dhātu-hradaḥ:
Karta-viśeṣaṇa
TypeNoun
Rootghana (प्रातिपदिक) + dhātu (प्रातिपदिक) + hrada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण-रूपेण (śailaḥ); तत्पुरुषः (घनधातुभिः ह्रदः)
yathālike/as
yathā:
Upamāna (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (as/like)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Scene: A gritty windstorm whips gravel and dust across the field; Nimi stands front-facing, immovable, yet his presence seems to shake mountains; blood streams over him like red mineral veins on a dark cliff with ore-rich pools.

N
Nimi

FAQs

The verse praises steadfastness under adversity—remaining unshaken while confronting chaos.

No tīrtha is praised; this is a poetic battlefield description.

None.