Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77
Devanagari script
ततः कंपितमालक्ष्य गदां जग्राह केशवः । तां च वेगेन चिक्षेप कालनेमिवधं प्रति
Transliteration
tataḥ kaṃpitamālakṣya gadāṃ jagrāha keśavaḥ | tāṃ ca vegena cikṣepa kālanemivadhaṃ prati
Translation
ثم لما رآه يرتجف، قبض كيشافا على صولجانه ورماه بقوةٍ قاصداً قتلَ كالانيمي.
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formकाल/अनन्तरवाचक-अव्यय (adverb: then/thereafter)
कंपितम्trembling/shaken
कंपितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकम्प् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (लक्ष्यस्य विशेषणम्)
आलक्ष्यhaving noticed
आलक्ष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ+लक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
गदाम्mace
गदाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
जग्राहseized
जग्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ताम्that (mace)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (गदाम् प्रति)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
वेगेनwith force/speed
वेगेन:
Karana (Instrument/Manner/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
चिक्षेपthrew
चिक्षेप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कालनेमि-वधम्the slaying of Kālanemi
कालनेमि-वधम्:
Gati/Karma (Goal as object/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootकालनेमि (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कालनेमेः वधः)
प्रतिtowards
प्रति:
Sambandha (Directional/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय; दिशार्थे/प्रत्यर्थे (towards)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Keśava, noticing the demon’s tremor, grips the heavy mace and hurls it in a single decisive arc toward Kālanemi’s destruction.
Characters & Entities
K
Keśava (Viṣṇu)K
KālanemiFAQs
When adharma weakens, dharma acts decisively—protection of the cosmic order is not delayed.
No holy site is mentioned in this verse.
None.