Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74

एकैकोऽपि क्षमो ग्रस्तुं जगत्सर्वं चराचरम् । एकैकस्यापि पर्याप्ता न सर्वेऽपि दिवौकसः

ekaiko'pi kṣamo grastuṃ jagatsarvaṃ carācaram | ekaikasyāpi paryāptā na sarve'pi divaukasaḥ

كلُّ واحدٍ منكم قادرٌ أن يبتلع الكون كلَّه، متحرّكه وساكنه. بل إن واحدًا وحده لكافٍ وزيادة؛ وحتى الآلهة جميعًا مجتمعين لا يكفون لمواجهة واحدٍ منكم.

एकैकःeach one
एकैकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootएक + एक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (एकश्च एकश्च), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) ‘even/also’
क्षमःcapable
क्षमः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootक्षम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
ग्रस्तुम्to devour
ग्रस्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootग्रस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), ‘to swallow/devour’
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (जगत्)
चराचरम्moving and unmoving
चराचरम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचर + अचर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (चरं च अचरं च), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (जगत्)
एकैकस्यof each one
एकैकस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootएक + एक (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास, पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; ‘of each one’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) ‘even’
पर्याप्ताःare sufficient
पर्याप्ताः:
Kriyā (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपरि-आप् (धातु) → पर्याप्त (कृदन्त-क्त)
Formक्त-कृदन्त ‘sufficient’, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषण (divaukasaḥ)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle) ‘even’
दिवौकसःheaven-dwellers (gods)
दिवौकसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दिवि ओकः यस्य/दिवि ओकः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvara Khaṇḍa context)

Scene: Kālanemi paints a terrifying picture: a single daitya looming in imagination as if able to swallow the cosmos; gods shown small and distant, overwhelmed by the claim.

D
Divaukasaḥ (Devas)

FAQs

Worldly power can appear overwhelming, yet it remains part of a larger cosmic order where dharma ultimately prevails.

No specific tīrtha is praised in this verse; it is part of a battle narration in the Kaumārikā section.

None; the verse focuses on describing the might of the opposing forces.