Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

Devanagari script

श्रद्धापूर्वमिमा यात्रा कर्तव्याः क्षेत्रवासिभिः । पर्वस्वपि विशेषेण कार्या यात्राश्च सर्वतः

Transliteration

śraddhāpūrvamimā yātrā kartavyāḥ kṣetravāsibhiḥ | parvasvapi viśeṣeṇa kāryā yātrāśca sarvataḥ

Translation

هذه الزياراتُ التعبّدية ينبغي أن يقوم بها سكانُ الحقل المقدّس بإيمانٍ وخشوع؛ وعلى الأخص في مواسم الأعياد، تُؤدَّى الزيارات في كل أرجاء البقعة المباركة.

Word by Word

• श्रद्धापूर्वम्: with faith
• श्रद्धापूर्वम्: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रद्धा-पूर्व (प्रातिपदिक; श्रद्धा + पूर्व)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषण (adverb: with faith beforehand/faithfully)

• इमाः: these
• इमाः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; ‘यात्राः’ इत्यस्य विशेषणम्

• यात्राः: pilgrimages
• यात्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• कर्तव्याः: are to be performed
• कर्तव्याः: Kriya (Obligation/predicative)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative: to be done); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘यात्राः’ इत्यस्य विधेयम्

• क्षेत्रवासिभिः: by the residents of the sacred area
• क्षेत्रवासिभिः: Karana (Agent-instrument in passive/कर्तृकरणभाव)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र-वासिन् (प्रातिपदिक; क्षेत्र + वासिन्)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षेत्रे वासिनः)

• पर्वसु: on festivals
• पर्वसु: Adhikarana (Time locus/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-शब्दः (also/even)

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Sambandha (Adverbial manner/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (especially)

• कार्या: should be done
• कार्या: Kriya (Obligation/predicative)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यात्रा’ इत्यस्य विधेयम्

• यात्रा: pilgrimage
• यात्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• सर्वतः: everywhere
• सर्वतः: Adhikarana (Adverbial locus/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (everywhere)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī kṣetra-yātrā (collective)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kāśī residents, with families, move in a festival-time yātrā through lanes and ghats, stopping at multiple shrines; banners, lamps, and crowds mark the parvan day.

Characters & Entities

• Kṣetra (Kāśī)
• Kṣetravāsins (residents)
• Parva (festival days)
• Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

For residents of a holy land, devotion is sustained through regular, faith-filled pilgrimage—intensified on sacred festival days.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī as a whole kṣetra—its many shrines and routes—presented as a living sacred landscape for continual yātrā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Kṣetravāsins should perform the prescribed yātrās with śraddhā, particularly on parva (festival) days, covering the sacred area broadly.