Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 69

मध्ये मार्गं स गच्छन्वै लक्षितस्तु सकांचनः । अपि कार्पटिकांतस्थः स रुद्धो मार्गरोधिभिः

madhye mārgaṃ sa gacchanvai lakṣitastu sakāṃcanaḥ | api kārpaṭikāṃtasthaḥ sa ruddho mārgarodhibhiḥ

وفي أثناء سيره في الطريق، لُوحِظ أنه يحمل ذهبًا؛ ومع أنه كان قريبًا من مأوى متسوّلٍ زاهدٍ فقير، أوقفه قُطّاعُ الطريق وسدّوا عليه المسلك.

मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; स्थानवाचक
मार्गम्the road/way
मार्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गच्छन्going
गच्छन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
लक्षितःnoticed/recognized
लक्षितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलक्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
तुbut
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय-समुच्चय/विरोधार्थक (adversative particle)
सकाञ्चनःwith gold / possessing gold
सकाञ्चनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + काञ्चन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘काञ्चनसहितः’ (with gold) इति विशेषण
अपिalso/even
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
कार्पटिकान्तस्थःstanding among the rogues/beggars
कार्पटिकान्तस्थः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकार्पटिक + अन्त + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘कार्पटिकानाम् अन्ते स्थितः’ (standing among/at the end of the rogues) इति विशेषण
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रुद्धःblocked/stopped
रुद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
मार्गरोधिभिःby the road-blockers
मार्गरोधिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमार्ग + रोधिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘मार्गं रुणद्धि’ इति रोधिन् (blocker)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Listener: Śaunaka and sages

Scene: On a dusty road, the traveler is spotted with a glint of gold; bandits emerge to block the path near a humble mendicant’s hut, creating a tense standoff.

H
Highwaymen (mārgarodhī)
K
Kāśī (context)

FAQs

Attachment to wealth draws danger; once removed from the sheltering aura of dharma and sacred space, one becomes vulnerable to harm.

Kāśī is glorified by contrast: outside Kāśī, the traveller meets peril and obstruction.

None; it is a narrative depiction of karmic vulnerability tied to wealth and displacement.