Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

श्रुत्वेति वाक्यं मधुसूदनस्य जगाद तुष्टो नितरां पुरारिः । सदा मुरारे मम सन्निधौ त्वं तिष्ठस्व निर्वाणरमाश्रयेत्र

śrutveti vākyaṃ madhusūdanasya jagāda tuṣṭo nitarāṃ purāriḥ | sadā murāre mama sannidhau tvaṃ tiṣṭhasva nirvāṇaramāśrayetra

فلما سمع عدوُّ المدن الثلاث (شيفا) كلامَ مدهوسودانا، قال مسرورًا غاية السرور: «يا مُراري، أقم دائمًا في حضرتي—فهنا مأوى لذّة التحرّر، نعيم النيرفانا».

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootश्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय — having heard
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-अव्यय — quotative particle
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Neuter, Accusative, Singular
मधुसूदनस्यof Madhusūdana (Viṣṇu)
मधुसूदनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमधु + सूदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन — Masculine, Genitive, Singular; षष्ठी-तत्पुरुष (मधोः सूदनः)
जगादsaid
जगाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Singular
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त; √तुष् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; क्त-प्रत्ययान्त
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रता-वाचक-अव्यय — adverb (exceedingly)
पुरारिःthe foe of the cities (Śiva)
पुरारिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर + अरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुष (पुराणाम् अरिः)
सदाalways
सदा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय — adverb (always)
मुरारेO Murāri (Viṣṇu)
मुरारे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुरा + अरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुष (मुरायाः अरिः)
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन — Genitive, Singular
सन्निधौin (my) presence
सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे भेदः), सप्तमी (7/अधिकरण), एकवचन — Locative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन — Nominative, Singular
तिष्ठस्वstay / remain
तिष्ठस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद — Imperative, 2nd person, Singular
निर्वाणरमाश्रयेO refuge of Nirvāṇa-ramā (bliss of liberation)
निर्वाणरमाश्रये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिर्वाण + रमा + आश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular; बहुपद-तत्पुरुष (निर्वाणस्य रमा; तस्य आश्रयः)
त्रhere
त्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय — adverb (here)

Śiva (Purāri/Maheśa)

Tirtha: Kāśī / Ānandavana (nirvāṇa-rama-āśraya)

Type: kshetra

Scene: Śiva, pleased, blesses Viṣṇu to remain always near him in the mokṣa-delighting abode; the grove glows with quiet radiance, suggesting liberation’s sweetness.

Ś
Śiva (Purāri)
V
Viṣṇu (Madhusūdana/Murāri)
K
Kāśī (implicit sacred abode)

FAQs

Liberation is framed as a lived divine presence—abiding near Śiva in the sacred space that grants nirvāṇa.

Kāśī/Ānandavana is implied as “the abode of liberation’s bliss,” where divine sannidhya is especially potent.

No explicit ritual; the emphasis is on dwelling/remaining in the sanctified presence (sannidhya) of Śiva.